Εκμεταλλεύονται την κρίση

Η απασχόληση επιδεινώνεται πολύ περισσότερο από όσο θα έπρεπε

Ελίζα Παπαδάκη, Τα Νέα, Δημοσιευμένο: 2009-04-15

Μηδενική ανάπτυξη φέτος, μείωση της απασχόλησης γύρω στο 0,5% και αντίστοιχη άνοδο της ανεργίας προβλέπει η ετήσια έκθεση της Τραπέζης της Ελλάδος που δημοσιεύεται σήμερα. Η απότομη προσγείωση της ελληνικής οικονομίας στη στασιμότητα ύστερα από δώδεκα χρόνια μεγέθυνσης της τάξης του 4%- και ακόμα 2,9% πέρυσι- δεν ενδιαφέρει μόνο την πολιτική, καθώς αφαιρεί και τα τελευταία υπολείμματα αξιοπιστίας από την κυβέρνηση. Αναταράσσει ολόκληρη την κοινωνία αναδεικνύοντας πολύ οξύτερα τα πραγματικά προβλήματα με τα οποία ζούσαμε έως τώρα. Και το πρώτο είναι η κατάσταση στην απασχόληση.

Σε απόλυτα μεγέθη η επίπτωση δεν αναμένεται τόσο δραματική αν συγκριθεί με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ή και με το επίπεδο απασχόλησης που είχαμε εμείς ακόμα πρόσφατα. Ο συνολικός αριθμός των απασχολουμένων σύμφωνα με την πρόβλεψη μπορεί να μειωθεί μέχρι κατά 25.000 άτομα, από τα 4.560.000 που είχε καταμετρηθεί πέρυσι. Έντονες θα είναι όμως οι ανακατατάξεις που θα συντελεστούν υπό συνθήκες κάμψης της ζήτησης. Από το ένα τρίτο χονδρικά που είναι οι αυτοαπασχολούμενοι, πολλοί θα κρατήσουν όσο μπορούν το μαγαζί τους (εργαστήριο, γραφείο, χωράφι) βγάζοντας λιγότερα. Προπάντων όμως στις επιχειρήσεις βλέπουμε να αλλάζουν τα δεδομένα. Πολύ περισσότερες από όσες το έχουν πραγματικά ανάγκη, από όσες δηλαδή θα μπορούσαν να το τεκμηριώσουν πειστικά με τα οικονομικά στοιχεία τους, μειώνουν το προσωπικό τους και αναγκάζουν αυτούς που κρατάνε να δουλεύουν περισσότερο χωρίς να τους πληρώνουν αντίστοιχα, ή μειώνουν τις ώρες εργασίας και τις αντίστοιχες αμοιβές των εργαζομένων. Το κλίμα της κρίσης, όπως μεγεθύνεται από τα μέσα ενημέρωσης καιρό πριν εκδηλωθεί συγκεκριμένα στην εγχώρια οικονομία, διευρύνει την ανασφάλεια και γίνεται πρόσφορο για εργοδοτική αυθαιρεσία σε έκταση που δεν είχαμε τρεις δεκαετίες τώρα. Κανείς δεν υπενθυμίζει ότι στασιμότητα στη ζήτηση, μείωση κερδών ή και ζημίες αντιμετώπιζαν άλλοτε συχνά οι επιχειρήσεις στη χώρα μας- αυτός ήταν ο κανόνας μέχρι το 1995- μόνο σε ακραίες περιπτώσεις όμως κατέφευγαν σε τέτοιες πρακτικές. Τις απαγόρευαν οι αντιλήψεις που επικρατούσαν τότε στην Ελλάδα, τις οποίες εξέφραζαν κόμματα και συνδικάτα πολύ ισχυρά για να τις ξεπεράσει η σύντομη θητεία Μητσοτάκη, σε πείσμα του κυρίαρχου νεοφιλελευθερισμού της εποχής.

Αυτό το φράγμα όμως δεν υπάρχει πια. Μεσολάβησαν η έλευση εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών που προσέφεραν φθηνή και απροστάτευτη από νόμους και συλλογικές συμβάσεις εργασία, εφόσον Πολιτεία και κοινωνία ανέχθηκαν την παράνομη υπερεκμετάλλευσή τους και επωφελήθηκαν, η είσοδος νέων γενιών στην αγορά εργασίας κάθε χρόνο για τους οποίους η οικονομία παρά τους υψηλούς ρυθμούς δεν δημιουργούσε καλές και παραγωγικές θέσεις εργασίας και ταυτόχρονα η αποδυνάμωση της παρουσίας των συνδικάτων σε όλο τον ιδιωτικό τομέα. Καθιερώθηκε ο διχασμός της αγοράς εργασίας σε δύο κομμάτια, ένα θεσμικά προστατευμένο στον δημόσιο τομέα και σε μεγάλες, οργανωμένες ιδιωτικές επιχειρήσεις (όχι σε όλες πάντως) και ένα ανεξέλεγκτο, όπου το εργοδοτικό αίτημα της ευελιξίας υλοποιούνταν σε απόλυτο βαθμό. Οι ανισότητες μεταξύ των εργαζομένων διογκώνονται. Ωστόσο και το τείχος που χώριζε τα δύο κομμάτια διαβρώνεται, όσο το Δημόσιο χρησιμοποιεί ολοένα και περισσότερο τη δεύτερη αγορά με εργολαβίεςμη διστάζοντας να καλύψει τις πιο απάνθρωπες μορφές παράνομης εκμετάλλευσης μεταναστριών για τον καθαρισμό των κτιρίων του -, με προσωρινές συμβάσεις και με stages για νέους χωρίς αύριο, όσο οι κανονισμοί εργασίας αλλάζουν για νεοπροσλαμβανόμενους και οι ιδιωτικές επιχειρήσεις που τηρούν τις θεσμικές υποχρεώσεις τους λιγοστεύουν. Η διάβρωση δεν άρχισε τώρα, είναι φανερό όμως ότι στις συνθήκες της οικονομικής επιδείνωσης προχωράει πολύ πιο γρήγορα.

Εξαιρετικά επίκαιρη ήρθε η συζήτηση που διοργάνωσε ο ΟΠΕΚ (Όμιλος Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό της Κοινωνίας) την περασμένη εβδομάδα: «Η αγορά εργασίας εν ώρα κρίσης: επισφαλής εργασία και ανεργία». Τις συνέπειες του διχασμού των εργαζομένων ανάμεσα στους προστατευμένους «εντός» και τους «εκτός» θεσμικής προστασίας ανέλυσαν πανεπιστημιακοί που έχουν μελετήσει αυτή την εξέλιξη στη χώρα μας και διεθνώς. Ο Αντώνης Λιάκος για να τονίσει ότι αυτό που χρειάζεται τώρα είναι η συμμαχία των εργαζομένων των διαφορετικών εργασιακών καθεστώτων ώστε να γίνουν εφικτές κοινωνικές μεταρρυθμίσεις υπέρ της εργασίας συνολικά. Η Αντιγόνη Λυμπεράκη για να εξηγήσει ότι η αγορά των δύο ταχυτήτων δεν είναι μόνο κοινωνικά άδικη γιατί μεταφέρει ολόκληρο το βάρος της προσαρμογής στους πιο ευάλωτους, αλλά και υπονομευτική για την ανάπτυξη αφού καθηλώνει την παραγωγικότητα. Και ο Μάνος Ματσαγγάνης για να δείξει ότι μεταρρυθμίσεις υπέρ των «εκτός» δεν είναι δυνατό να προχωρήσουν χωρίς να θιγούν «κεκτημένα» των «εντός». Είναι μια συζήτηση που αξίζει να συνεχιστεί πολύ ευρύτερα.

Θέματα επικαιρότητας: Χρηματοπιστωτική κρίση

Ο κόσμος του μαύρου κύκνου

Joschka Fischer, 2009-05-08

Στη σημερινή παγκόσμια οικονομική κρίση η εικόνα ενός μαύρου...

Περισσότερα

Απογαλακτισμός από το «αποθεματικό δολάριο» θα έκανε καλό και στις ΗΠΑ

Τζόζεφ Στίγκλιτς, 2009-04-25

Ενα νέο αποθεματικό νόμισμα που δεν θα στηρίζεται αποκλειστικά...

Περισσότερα
Ελίζα Παπαδάκη

Αλλαγή λογικής επιβάλλει η κρίση

Ελίζα Παπαδάκη, 2009-04-22

Φρικτή θα είναι η φετινή χρονιά συρρίκνωσης της παγκόσμιας...

Περισσότερα
Ελίζα Παπαδάκη

Εκμεταλλεύονται την κρίση

Ελίζα Παπαδάκη, 2009-04-15

Μηδενική ανάπτυξη φέτος, μείωση της απασχόλησης γύρω στο...

Περισσότερα
Ελίζα Παπαδάκη

Η ύφεση είναι εδώ!

Ελίζα Παπαδάκη, 2009-04-12

Στάσιμη θα είναι φέτος η ελληνική οικονομία, προβλέπει...

Περισσότερα
Ελίζα Παπαδάκη

Γέφυρα η κρίση

Ελίζα Παπαδάκη, 2009-04-08

Είναι καλό ότι συνήλθαν στις 2 Απριλίου οι ηγέτες των 20 μεγαλύτερων...

Περισσότερα

Η κρίση υπογραμμίζει τις διαφορές ΗΠΑ- Ευρώπης

Joschka Fischer, 2009-04-03

Στις όχθες του Ρήνου και στην Πράγα, το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή...

Περισσότερα

Πήραμε πολύ μεγάλο ρίσκο

Thomas Friedman, 2009-04-02

Δεν περιμένω πολλά από τη συνάντηση της G20, αλλά εάν είχα...

Περισσότερα

Άρθρα/ Οικονομία-Εργασία

Κώστας Καλλίτσης

Τί έμαθε ο αγρότης;

Κώστας Καλλίτσης, 2024-02-18

Ποιο είναι το πρόβλημα της αγροτικής μας οικονομίας; Αν...

Κώστας Καλλίτσης

Εργασία κάτω του κόστους

Κώστας Καλλίτσης, 2024-02-11

Πόσο ισχυρή είναι στ’ αλήθεια η ελληνική οικονομία; Οσα...

Δημήτρης Χατζησωκράτης

24ωρη ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ της ΓΣΕΕ στις 17 Απριλίου

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2024-01-31

Η απόφαση του Γενικού Συμβουλίου της ΓΣΕΕ το περασμένο...

Κώστας Καλλίτσης

Στην Ευρώπη, θέλουμε βιομηχανία;

Κώστας Καλλίτσης, 2024-01-28

Πριν βιαστείτε να απαντήσετε καταφατικά, διαβάστε δύο σημαντικές...

Κώστας Καλλίτσης

Ελντοράντο

Κώστας Καλλίτσης, 2024-01-14

Ο πληθωρισμός είχε αρχίσει ανοδικά τινάγματα ήδη από το...

Κώστας Καλλίτσης

Κυκλοφορεί και παράγει ευφορία

Κώστας Καλλίτσης, 2023-12-30

Οι προβλέψεις των αναλυτών των διεθνών οργανισμών για την...

Μάνος Ματσαγγάνης

Φωτεινές και σκοτεινές πτυχές της πορείας της ελληνικής οικονομίας

Μάνος Ματσαγγάνης, 2023-12-30

Σύμφωνα με το περιοδικό Economist, η χώρα με τις καλύτερες οικονομικές...

Από πού να ξεκινήσουμε για τη φορολογική μεταρρύθμιση

Γεωργία Καπλάνογλου, 2023-12-29

Η αλήθεια είναι πως μόλις αρχίζει η συζήτηση για το φορολογικό...

Κώστας Καλλίτσης

Κυριαρχία και αστάθεια

Κώστας Καλλίτσης, 2023-12-24

Στην προχτεσινή δημοσκόπηση της Metron Analysis υπάρχουν ορισμένα...

Κώστας Καλλίτσης

Φθηνή, φθηνότερη εργασία

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-26

Ποιο είναι ένα βασικό κριτήριο επιτυχίας μιας οικονομίας;...

Κώστας Καλλίτσης

Χωρίς μεταρρυθμίσεις δεν περπατάει…

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-19

Αν δεν γίνουν μεταρρυθμίσεις τώρα, πότε άραγε θα γίνουν;...

Κώστας Καλλίτσης

Μας αρέσει η φοροδιαφυγή;

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-05

Ο Κωστής Χατζηδάκης είχε καταλήξει στον πόλεμο κατά της...

×
×