Η ταυτότητα στην κρίση

Κώστας Κάρης, Αυγή της Κυριακής, Δημοσιευμένο: 2011-03-13

Η ταυτότητα της αριστερής απάντησης στη κρίση είναι ο αγώνας για την αύξηση - επιπλέον - του δημόσιου δανεισμού ή μήπως αριστερή ταυτότητα είναι κυρίως η ανακατανομή του κόστους της κρίσης και η διεκδίκηση μεγαλύτερου μεριδίου αμοιβής για την εργασία, εθνικά και διεθνώς;

ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ είναι πραγματικό και προφανώς σημαντικό. Η επιλογή, η απάντηση προσδιορίζει την τρέχουσα πολιτική δράση, τη στάση απέναντι στις κυβερνητικές επιλογές και τη στρατηγική στόχευση. Η Ελλάδα έως το 2009 βάδιζε στη γραμμή της διόγκωσης – και της αναγκαστικής απόκρυψης – του κρατικού δανεισμού. Η πορεία αποδείχθηκε εξόχως επικίνδυνη. Θυμόμαστε βεβαίως ότι δεν την είχαν επιλέξει αριστερές κυβερνήσεις, άρα θα περίμενε κανείς οι αριστεροί πολιτικοί χώροι να είναι εξόχως επικριτικοί. Το ερώτημα όμως παραμένει αν οι αριστερές δυνάμεις της χώρας έχουν βγάλει συμπεράσματα από αυτή την πορεία ή έλκονται σήμερα από το παρελθόν του μεγάλου δανεισμού.

ΑΣ ΠΡΟΣΦYΓΟΥΜΕ στη λογική εξετάζοντας δύο σημαντικές πλευρές. Η επικρατούσα επιχειρηματολογία ότι δεν φταίνε οι εργαζόμενοι για τον δανεισμό είναι ορθή – αν την προσδιορίσουμε όμως. Μεμονωμένα ο καθένας εργαζόμενος και η καθεμία εργαζόμενη δεν πήραν κάποια απόφαση υπερδανεισμού του κράτους, έστω και αν διά της ψήφου εξουσιοδότησαν. Συλλογικά, όμως, οι πολιτικές κυρίως και δευτερευόντως οι συνδικαλιστικές ηγεσίες συμμετείχαν στην υλοποίηση και την ανοχή -τουλάχιστον- του καταστροφικού υπερδανεισμού. Δηλαδή, οι ηγεσίες που σήμερα επιμένουν και φωνάζουν ότι δεν φταίνε οι εργαζόμενοι για τη κρίση αποσιωπούν συγχρόνως τις δικές τους ευθύνες -είτε συνήργησαν είτε δεν αντέδρασαν- και επιχειρούν να ανανεώσουν (ή να διασώσουν) τον ρόλο τους ως εκπροσώπων των εργαζομένων.

Το μεγάλο ιστορικό στοίχημα, όμως, για τις αριστερές δυνάμεις είναι να μπορέσουν να εκφράσουν συλλογικά - και να συνδιαμορφώσουν τις αντιλήψεις για - τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα των εργαζομένων. Άρα το ότι δεν φταίει ο κάθε εργαζόμενος για τον δανεισμό και την κρίση δεν αποτελεί ευθεία απάντηση στο ερώτημά μας για το τώρα και το μέλλον. Ίσως όμως ωθεί τη σκέψη μας προς την ορθή απάντηση. Επιχειρεί με όρους “ενοχής” να θέσει το μείζον θέμα της κατανομής του κόστους της κρίσης. Το πώς κατανέμεται το κόστος, το ποιος πληρώνει δεν έχει βεβαίως σχέση με το ποιος ευθύνεται για τις αποφάσεις: δεν υπάρχει δίκιο σε αυτά, αλλά μόνον ισχύς και δεύτερον οι πολιτικοί που πήραν τις αποφάσεις δεν έχουν τα χρήματα για να ξεχρεώσουν τη χώρα. Όμως υπάρχει θέμα με αν το το κύριο βάρος θα συνεχίσουν να το σηκώνουν οι δυνάμεις της εργασίας και αν το κεφάλαιο θα μετάσχει στο κόστος.

ΑΥΤO ΜΑΣ φέρνει στη δεύτερη πτυχή, τη διεθνή. Η επιμήκυνση της αποπληρωμής, το ψαλίδισμα κ.λπ. είναι μέτρα που αποτρέπουν μεν τη χρεωκοπία -διασφαλίζοντας τους πιστωτές από το χειρότερο-, δεν είναι όμως στην πραγματικότητα μέτρα συμμετοχής του κεφαλαίου στο κόστος της κρίσης, δηλαδή χρηματοδότησης με εύλογα διεθνή επιτόκια της ιδιωτικής κυρίως οικονομίας, που έχει ανάγκη η Ελλάδα. Και αυτή η πτυχή μάς ωθεί προς την καθαρή απόρριψη του πελατειακού μοντέλου του κρατικού υπερδανεισμού. Ποιος είναι ο στρατηγικός στόχος πια; Η επιστροφή στην ανάπτυξη ξανά μέσω μιάς φούσκας δανεισμού του δημοσίου, όπως ουσιαστικά υπόσχεται η κυβέρνηση με τις διαβεβαιώσεις για “επιστροφή στις αγορές”; Ή η χρηματοδότηση, και μέσω ευρωομολόγων αν είναι δυνατόν, της οικονομίας της χώρας;

ΕΠΙΜEΝΩ ότι στις επιλογές των αριστερών δυνάμεων κυριρχεί μια βαθύτερη άρνηση των επιπτώσεων της κρίσης στο κράτος και την οικονομία. Ο εύκολος δρόμος είναι να κάνουν πολιτική τη λαϊκή επιθυμία να ξαναγίνουν όλα όπως πριν. Το ξέρουμε όλοι ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει. Αλλά, και αν μπορούσε, θέλουμε να επιστρέψουμε στην ασυγκράτητη σπατάλη και την επιδεικτική κατανάλωση; Η χώρα έχει ανάγκη νέα διεύθυνση. Όχι για να βρει χρήματα να τα μοιράσει, αλλά για να αντιστρέψει την ύφεση και να ανατρέψει την κατάφωρη αδικία σε βάρος των μισθωτών και των συνταξιούχων μέσω της προσφοράς των υπηρεσιών του, ανασυντάσσοντας την κοινωνική αποστολή του κράτους.

Θέματα επικαιρότητας: Οικονομική κρίση

Φίλιππος Σαχινίδης

Προοδευτικές προτάσεις για την οικονομία σε συνθήκες permcrisis

Φίλιππος Σαχινίδης, 2022-11-21

H λέξη της χρονιάς για το 2022 σύμφωνα με το λεξικό Collins είναι...

Περισσότερα
Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Η αδιέξοδη οικονομική πολιτική θα φέρει λουκέτα και ανεργία

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2021-02-02

Η πανδημία του Covid19 άλλαξε ριζικά τα δεδομένα παγκοσμίως...

Περισσότερα
Γιάννης Βούλγαρης

Τι μαθαίνουμε από την τριπλή κρίση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2020-09-12

Λίγες ήταν ευτυχώς οι φορές που η μεταπολιτευτική Ελλάδα...

Περισσότερα

Εικόνα δύσβατης πορείας

Αντώνης Παπαγιαννίδης, 2020-06-25

Είναι αλήθεια πως στην Ελληνική πραγματικότητα συχνά υπάρχει...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Από τη χαμένη 10ετία, μην πάμε στη χαμένη γενιά

Κώστας Καλλίτσης, 2020-05-10

Η καταιγίδα έχει όνομα, λέγεται ανεργία. Και θα είναι σφοδρή....

Περισσότερα
Αντώνης Λιάκος

Πλοήγηση μέσω κρίσεων

Αντώνης Λιάκος, 2020-05-03

Η τωρινή κρίση της πανδημίας, και η οικονομική που σέρνει...

Περισσότερα

Μειώστε τους φόρους στους μισθωτούς

Αντώνης Καρακούσης, 2019-10-20

Η μακρόχρονη κρίση και το πλήθος των μέτρων, μνημονιακών...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Τα πρωτογενή πλεονάσματα πριν και τώρα

Κώστας Καλλίτσης, 2019-04-27

Το 2016 είχαμε δεσμευτεί να πετύχουμε πρωτογενές πλεόνασμα...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Θόδωρος Τσίκας

Ιράν-Ισραήλ: Γόητρο, προσχήματα και ισορροπίες

Θόδωρος Τσίκας, 2024-04-14

Είναι γνωστό ότι το καθεστώς των φανατικών μουλάδων του...

Το δίλημμα της Τεχεράνης

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-04-08

H ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας βρίσκεται σε ένα άβολο...

Πώς απαντούν στην Ακροδεξιά τα άλλα κόμματα

Ξένια Κουναλάκη, 2024-04-04

Aπό την εποχή της ανόδου της Χρυσής Αυγής τα συστημικά κόμματα...

Η ατιμωρησία των ελίτ

Τάσος Παππάς, 2024-04-01

Αντιγράφω από τη στήλη «ΕΝΑ ΒΛΕΜΜΑ» στις Νησίδες της «Εφημερίδας...

Το νέο τουρκικό παζλ

Βαγγέλης Αρεταίος, 2024-04-01

Η «έκπληξη του CHP», όπως λένε από χθες το βράδυ Τούρκοι αναλυτές,...

Θόδωρος Τσίκας

Τουρκία: διαμαρτυρία για οικονομία και φθορά εξουσίας

Θόδωρος Τσίκας, 2024-04-01

Ακόμα μια φορά, η οικονομία έπαιξε ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις....

Διονύσης Τεμπονέρας

Άνθρακες ο θησαυρός της αύξησης του κατώτατου μισθού

Διονύσης Τεμπονέρας, 2024-03-28

Ανακοινώνεται στο υπουργικό συμβούλιο η αύξηση του κατώτατου...

Κουράστηκαν να λιβανίζουν

Τάσος Παππάς, 2024-03-26

Οταν τα μέσα ενημέρωσης όλων των κατηγοριών είναι ιμάντες...

Κώστας Καλλίτσης

Η κυριαρχία της Ν.Δ

Κώστας Καλλίτσης, 2024-03-23

Κάτι, αλήθεια, συμβαίνει εδώ; Μια πρόχειρη απάντηση θα ήταν...

Μερικές σκέψεις για τον «νέο κύκλο» του ΣΥΡΙΖΑ

Θανάσης Καρτερός, 2024-03-17

Για να πούμε την αλήθεια, δεν είναι εύκολο να συνηθίσει...

Πανηγυρίζοντας επί των ερειπίων του ΕΣΥ

Παντελής Μπουκάλας, 2024-03-17

Σημείο πρώτο: Με τις λέξεις μπορούμε να κάνουμε οτιδήποτε:...

Αναπάντητα ερωτήματα για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια

Γιώργος Σωτηρέλης, 2024-03-06

Α. Από την αρχή της συζήτησης για την νομοθετική αναγνώριση...

×
×