Φταίμε κι εμείς...

Η καθυστέρηση στην απονομή της (ποινικής) δικαιοσύνης και οι ευθύνες

Γιώργος Κτιστάκης, Τα Νέα, Δημοσιευμένο: 2012-01-25

Διάχυτη είναι η πεποίθηση στους δικαστικούς λειτουργούς ότι η απονομή της δικαιοσύνης καθυστερεί, για την καθυστέρηση όμως αυτή φταίει μόνο η Πολιτεία που δεν παρέχει την υποδομή και τα μέσα που απαιτούνται, ότι οι ίδιοι διεκπεραιώνουν κατ’ έτος περισσότερες υποθέσεις και εκδίδουν περισσότερες αποφάσεις από τον μέσο όρο των ευρωπαίων συναδέλφων τους και ότι, εντέλει, οι ίδιοι εργάζονται περισσότερο από τους άλλους συναδέλφους τους (όπως πολύ εύστοχα περιέγραψε την κατάσταση ο κ. πρόεδρος της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων αρεοπαγίτης Χ. Αθανασίου στα «Δικαστικά Νέα», φ. 119, 10ος-12ος, 2011). Η κατακλείδα του άρθρου είναι ότι ο τίτλος τού υπό κατάθεση στη Βουλή νομοσχεδίου «Για την αντιμετώπιση φαινομένων αρνησιδικίας» είναι προσβλητικός και δεν δικαιολογείται.

Πράγματι, ο τίτλος του νομοσχεδίου μπορεί να μας προσβάλλει, διερωτώμαι όμως αν εμείς έχουμε δώσει τις περισσότερες αφορμές. Ας μου επιτραπεί να εκφράσω κάποιες προσωπικές αντιρρήσεις εστιάζοντας στην απονομή της ποινικής δικαιοσύνης. Κατ’ αρχάς, οι δικαστικοί λειτουργοί εργαζόμαστε πολύ, ίσως περισσότερο από τους ευρωπαίους συναδέλφους μας αλλά και από εργαζόμενους στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα. Γι’ αυτό, όπως αρεσκόμαστε να υποστηρίζουμε, ασκούμε ισόκυρη λειτουργία με τη Βουλή και την κυβέρνηση, λόγος για τον οποίο διεκδικούμε και ανάλογη υψηλή αμοιβή. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν φταίμε, κατά δεύτερον, για τις αλλεπάλληλες αναβολές (έχω ακούσει επανειλημμένα, π.χ., το ίδιο δικαστήριο να γνωστοποιεί στην κατηγορούμενη ότι «για τελευταία φορά το δικαστήριο σας δίνει την αναβολή που ζητάτε», ή το δικαστήριο στις 15.00 της πρώτης ημέρας συνεδρίασης να περαιώνει τη συνεδρίαση αναβάλλοντας τις υπόλοιπες υποθέσεις, χωρίς να μπει στον κόπο να αναζητήσει αίθουσα - που υπήρχε! - για να συνεχίσει την επομένη). Πολύ περισσότερο, είναι αδιανόητο το 2011 να εκδικάζονται σε πρώτο βαθμό υποθέσεις με χρόνο τέλεσης το 2005, με αποτέλεσμα να πρέπει να τρέξει το Εφετείο να προλάβει να εκδικάσει την έφεση (αν ασκηθεί αναίρεση, ο Αρειος Πάγος θα απαγγείλει την παραγραφή).

Φαίνεται ότι έχει επικρατήσει στους κόλπους μας η αρχή ότι θα δικάσουμε τις παλιές υποθέσεις, θα αναβάλλουμε τις νεότερες και έτσι θα συνεχίζεται η κατάσταση εσαεί. Τρίτον, καθυστερούμε την επεξεργασία των ποινικών δικογραφιών, χωρίς η ποιότητα της εργασίας μας να είναι ανάλογη με τον χρόνο καθυστέρησης. Τα νομοθετικά μέτρα που λαμβάνονται, όπως για παράδειγμα ο Ν. 3904/2010, δεν είναι επαρκή διότι είναι αποσπασματικά. Αν μάλιστα κάτι με προσβάλλει στο συγκεκριμένο νομοσχέδιο είναι η παραγραφή υποθέσεων, όπως έχει λάβει χώρα και στο παρελθόν επανειλημμένα. Τέταρτο και τελευταίο. Εχουμε αρκετούς συναδέλφους που εξακολουθούν να διακινούν χειρόγραφες προτάσεις, βουλεύματα ή αποφάσεις, τα οποία κάποιες μάλιστα φορές υπάρχει αντικειμενική δυσκολία να τα διαβάσεις, χωρίς σ’ αυτό να φταίνε οι υποδομές που δεν λείπουν. Το ανέκδοτο που ακούγεται, ότι αν κάποιος εντός αίθουσας δικαστηρίου ανοίξει το στόμα για να φταρνιστεί και εκφέρει ένα «α», το δικαστήριο αμέσως αναβάλλει την υπόθεσή του, περιγράφει μια υπάρχουσα νοοτροπία. Οι δικαστικοί λειτουργοί δεν είμαστε θύματα θεωρίας συνωμοσίας.

Αυτά όλα αποτελούν στοιχεία μιας πραγματικής κατάστασης που δεν θα ήταν καλό να την αρνηθούμε και την οποία το υπουργείο Δικαιοσύνης περιέγραψε ως «φαινόμενα αρνησιδικίας», χωρίς να απέχει από την πραγματικότητα. Καλό θα ήταν να επιχειρήσουμε να αλλάξουμε δίνοντας το κάτι παραπάνω και ακούγοντας τα σημεία των καιρών (που απαιτούν περισσότερη προσπάθεια). Δεν διατηρώ όμως πολλές ελπίδες, ίσως διότι όλοι οι δικαστικοί λειτουργοί γνωρίζουν ότι έχουν βάσιμες ελπίδες (σε πολύ υψηλό ποσοστό) να προαχθούν στον επόμενο βαθμό. Οι ελπίδες αυτές στηρίζονται στο ότι στην επιθεώρηση των δικαστικών λειτουργών για τον σχηματισμό κρίσης περί της επάρκειάς τους δεν υπολογίζονται στοιχεία όπως το σύνολο της εργασίας τους, τα αντικειμενικά προσόντα τους, οι αναβολές που δεν χορηγούν, η έλλειψη καθυστέρησης στην περαίωση της εργασίας τους, το ότι η άποψή τους στάθηκε και σε δεύτερο βαθμό ή σε τρίτο. Αν ίσχυαν και αυτές οι παράμετροι, τότε πιστεύω τα φαινόμενα αρνησιδικίας θα εξαλείφονταν παραχρήμα.

Σε κάθε περίπτωση ας είμεθα βέβαιοι ότι η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης δεν απειλείται από αυτούς που διαπιστώνουν μια στραβή κατάσταση, αλλά ίσως απειληθεί από όσους προκαλούν τη στραβή κατάσταση και δίνουν δικαίωμα να τους κατηγορήσουν για «φαινόμενα αρνησιδικίας».

----

Ο Γιώργος Κτιστάκης είναι αντεισαγγελέας Εφετών. (Μόλις κυκλοφόρησε το βιβλίο του «Η απονομή της ποινικής δικαιοσύνης» από τις εκδόσεις Πόλις)

Θέματα επικαιρότητας: Δικαιοσύνη

Καθημερινότητα και Χιλιετίες

Δημήτρης Ψυχογιός, 2023-09-12

Τα επιχειρήματα για το μέγεθος της καταστροφής, ότι «τόσο...

Περισσότερα
Αντώνης Λιάκος

Η Δικαιοσύνη και το βάρος της Ιστορίας

Αντώνης Λιάκος, 2023-06-13

Υπάρχει μια υπόθεση που έχει γαγγραινιάσει εκεί στη Θεσσαλονίκη,...

Περισσότερα
Γιώργος Γιαννουλόπουλος

Αλλο το δίκιο και άλλο το δικαίωμα

Γιώργος Γιαννουλόπουλος, 2023-04-14

Η ετυμολογία των λέξεων δεν είναι μόνο μια μάλλον σχολαστική...

Περισσότερα
Λευτέρης Παπαγιαννάκης

Υπέρ της ανεξαρτησίας

Λευτέρης Παπαγιαννάκης, 2023-02-01

Από την έναρξη της διαδικασίας για την πρόταση δυσπιστίας...

Περισσότερα
Διονύσης Τεμπονέρας

Ο Άρειος Πάγος, τα funds και το δίκαιο της ανάγκης

Διονύσης Τεμπονέρας, 2023-01-29

H Ολομέλεια του Αρείου Πάγου συνεδρίασε την περασμένη Πέμπτη...

Περισσότερα
Γιώργος Σωτηρέλης

Συνταγματική αποτίμηση και θεσμικές προεκτάσεις της ομόθυμης καταδίκης της γνωμοδότησης Ντογιάκου

Γιώργος Σωτηρέλης, 2023-01-16

Α. Η γνωμοδότηση Ντογιάκου αποτελεί αναμφισβήτητα μια από...

Περισσότερα
Γιάννης Δρόσος

Η γνώμη και τα πράγματα

Γιάννης Δρόσος, 2023-01-15

Το θέμα δεν είναι κυρίως νομικό. Η γνωμοδότηση 1/2023 του εισαγγελέα...

Περισσότερα

Οι «γεροντοκόρες» και οι συνταγματολόγοι

Θανάσης Τσεκούρας, 2023-01-13

Διαβάζω (διαγωνίως βέβαια, γιατί η κοινοτοπία δεν αντέχεται…)...

Περισσότερα

Άρθρα/ Κίνηση Ιδεών

Το Είναι και το Φαίνεσθαι

Κώστας Κωστής, 2023-12-24

...Δεν έχω τίποτε εναντίον των ιδιωτικών πανεπιστημίων,...

Αυτοκίνητο που μαρσάρει μέσα στη λάσπη

Τάσος Τσακίρογλου, 2023-09-29

Ένας ακμαίος πολιτισμός αντιλαμβάνεται έγκαιρα τα προβλήματά...

Η διάκριση Δεξιάς - Αριστεράς

Θανάσης Γιαλκέτσης, 2023-07-08

Αρθρο του Μάρκο Ρεβέλι που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα...

Γιώργος Γιαννουλόπουλος

Το ύφος και το βάθος

Γιώργος Γιαννουλόπουλος, 2023-07-08

Ο Ελύτης έγραψε κάποτε ότι ο Σολωμός είναι «ένας από τους...

Ορντολιμπεραλισμός, κοινωνική οικονομία της αγοράς και σοσιαλδημοκρατία

Θεόδωρος Ν. Τσέκος, 2023-06-20

Υπάρχει τα τελευταία χρόνια διάχυτη σε κύκλους της Κεντροαριστεράς...

Αντώνης Λιάκος

Η Δικαιοσύνη και το βάρος της Ιστορίας

Αντώνης Λιάκος, 2023-06-13

Υπάρχει μια υπόθεση που έχει γαγγραινιάσει εκεί στη Θεσσαλονίκη,...

Το ήθος ως αίσθημα

Ευάγγελος Αυδίκος, 2023-06-13

Ζούμε στην εποχή της εντύπωσης. Ολα στην υπηρεσία του φευγαλέου....

Γιώργος Σιακαντάρης

Πότε αποτυγχάνουν οι δημοκρατίες;

Γιώργος Σιακαντάρης, 2023-04-26

Η συζήτηση που γίνεται στη χώρα μας από πλευράς ορισμένων...

Πράσινες, μπλε και κόκκινες γραμμές

Τάσος Παππάς, 2023-03-01

Τι χωρίζει τον ΣΥΡΙΖΑ από τη Νέα Δημοκρατία; Αβυσσος, λένε...

Συνηγορία υπέρ των διαπραγματεύσεων

Γιούργκεν Χάμπερμας, 2023-02-19

Αρθρο του κορυφαίου πολιτικού φιλοσόφου της εποχής μας...

Με δόλωμα τον φόβο, όπως πάντα

Τάσος Παππάς, 2023-01-24

Τα ολοκληρωτικά καθεστώτα έχουν ανάγκη από εσωτερικούς...

Πώς πεθαίνουν οι δημοκρατίες

Νίκος Μαραντζίδης, 2023-01-15

Το 2018, ο Στίβεν Λεβίτσκι και ο Ντάνιελ Ζίμπλατ, καθηγητές...

×
×