Είναι απρόσμενες οι εξελίξεις;

Γιατί είχαμε τη μεγάλη πτώση του χρηματιστηρίου και την εκτίναξη των σπρεντ, μετά μάλιστα τα σχετικά καλά αποτελέσματα των ευρωπαϊκών stress tests για τις τράπεζες; Γιατί «αποδοκιμάστηκε» το κυβερνητικό «σχέδιο εξόδου» από την κρίση, μέσω των αγορών, χωρίς δεσμεύσεις έναντι των δανειστών; Και γιατί οι εταίροι-δανειστές -συνειδητά όπως φαίνεται- δυσκολεύουν τη διαπραγμάτευση της τρόικας με την κυβέρνηση, αρνούμενοι τις συγκυριακές διευκολύνσεις εν όψει πιθανών εκλογών που ζητούν ο κ. Σαμαράς και ο κ. Βενιζέλος;

Αρκεί ως αιτιολογία, για όλα αυτά, το επιχείρημα του «πολιτικού κινδύνου» που χρησιμοποιείται μονομερώς και κατά κόρον από κυβερνητικές πλευρές; ΄Η είναι μόνο ένα στοιχείο ενός ευρύτερου παζλ, που έχει σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές παραμέτρους; Σήμερα αποκαλύπτονται δυστυχώς οι αδυναμίες του φιλόδοξου «success story» που προέβαλλε συστηματικά η κυβέρνηση. Οχι γιατί δεν υπήρξε καμία βελτίωση κυρίως στο δημοσιονομικό πεδίο. Ούτε γιατί ήταν λάθος συλλήβδην όλα όσα έγιναν μέχρι τώρα. Αλλά γιατί καλλιεργήθηκαν ανεδαφικές προσδοκίες, όπως λ.χ. η άμεση κάλυψη των δανειακών αναγκών της χώρας από τις αγορές, χωρίς να έχει προηγηθεί μια νέα ουσιαστική αναδιάρθρωση του χρέους.

Οταν μάλιστα είναι προφανές ότι η ισορροπία των μακροοικονομικών δεικτών είναι εξαιρετικά εύθραυστη. Πώς, για παράδειγμα, θεμελιώνεται ρεαλιστικά ο στόχος για ανάπτυξη της τάξης του 2,9% το 2015; ΄Η οι φιλόδοξοι στόχοι για επενδύσεις και εξαγωγές, όταν εξακολουθεί η αβεβαιότητα που δημιουργεί το ασαφές διοικητικό και οικονομικό πλαίσιο, με τους σχεδιασμούς και ανασχεδιασμούς των ίδιων και των ίδιων πραγμάτων χωρίς ασφαλείς τελικές καταλήξεις;

Και το κυριότερο: πώς εξαγγέλλεις ένα σχέδιο για τη μετα-μνημονιακή εποχή, αυθαίρετα, χωρίς να το έχεις συμφωνήσει με τους Ευρωπαίους εταίρους; Χωρίς να έχεις εξασφαλίσει «φθηνούς πόρους» και εγγυήσεις από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς; Και κυρίως να μπορείς να παρουσιάσεις ένα ολοκληρωμένο και συγκεκριμένο δικό σου σχέδιο ανάπτυξης, με σοβαρές τομές ανασυγκρότησης της παραγωγικής σου βάσης;

Χωρίς αυτά, το μετα-μνημονιακό άλμα μοιάζει με «άλμα στο κενό» και υπάγεται στην κατηγορία των «extreme sports»... Προφανώς το «πολιτικό ρίσκο» μιας αριστερής κυβερνητικής αλλαγής (έτσι εμφανίζεται ο ΣΥΡΙΖΑ) παίζει ρόλο. Δεν τα εξηγεί όμως όλα. Ούτε την αντίδραση των αγορών στα σχέδια της κυβέρνησης, ούτε τη στάση των εταίρων έναντι της κυβέρνησης στις διαπραγματεύσεις με την τρόικα.

Δυστυχώς υπάρχει ήδη ένα ενισχυμένο κλίμα ανησυχίας για την Ελλάδα διεθνώς. Καταγράφεται (μακάρι να είναι προσωρινή) μια δυσπιστία των αγορών. Ενώ η δικομματική κυβέρνηση εμφανίζει σημεία κόπωσης και εσωτερικής αμφισβήτησης. Εχει χάσει τον όποιο «δυναμισμό» είχε. Σχεδίαζε και χρειαζόταν έναν «χαλαρό οδικό χάρτη» στην πορεία προς το κρίσιμο σημείο της προεδρικής εκλογής, το οποίο σε συνδυασμό με τους ασφυκτικούς χρόνους δεν φαίνεται να βγαίνει.

Η στόχευση της αλλαγής εντυπώσεων στην κοινή γνώμη με διορθωτικές κινήσεις (φοροελαφρύνσεις, δόσεις, διευκολύνσεις κ.λπ.), σε συνδυασμό μʼ ένα μετα-μνημονιακό σχέδιο, με όσα «ατυχήματα» έγιναν, επίσης δεν φαίνεται να επιβεβαιώνεται.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι: έτσι όπως εξελίσσονται τα πράγματα, δηλαδή μετʼ εμποδίων, και με μια Ευρωζώνη «ακαταστάλακτη» ακόμα, και με μεγάλα και δύσκολα εσωτερικά προβλήματα, θα δεσμευτούν οι εταίροι δανειστές σʼ ένα συνολικό σχέδιο για την Ελλάδα της «επόμενης μέρας» μέχρι το τέλος του χρόνου; Δηλώσεις «καλής θελήσεως» δεν αρκούν. Ούτε ένα «ασαφές περίγραμμα» λύνει το θέμα. Ή θα αποφύγουν μια δεσμευτική συμφωνία, επιλέγοντας να τη διαπραγματευτούν με την κυβέρνηση που θα προκύψει μετά την προεδρική διαδικασία; Ενα τέτοιο όμως ενδεχόμενο είναι μια εξαιρετικά κακή εξέλιξη για την παρούσα κυβέρνηση και πιθανώς ένας σοβαρός λόγος επίσπευσης των εκλογών...