Η νέα συμφωνία περιέχει παγίδες

Κώστας Καλλίτσης, Η Καθημερινή της Κυριακής, Δημοσιευμένο: 2014-11-09

Η Ιρλανδία και η Πορτογαλία είχαν τεστάρει τις αγορές κι είχαν λάβει εξιτήριο από τα προγράμματά τους πολύ πριν βγουν από αυτά. Δεν βγήκαν στις αγορές ξυπόλητες. Κι όχι μόνο είχαν βγει, αλλά είχαν ήδη δανειστεί από αυτές σχεδόν όλα τα κεφάλαια που θα χρειάζονταν τον πρώτο χρόνο από τη λήξη των προγραμμάτων τους. Οι αποφάσεις ΔΝΤ και Eurogroup για την έξοδό τους από τα Μνημόνια, απλά επικύρωναν τη διαπιστωμένη πραγματικότητα: Οτι μπορούσαν να βγουν στις αγορές και να δανειστούν φθηνά.

Ευτυχώς για την Πορτογαλία, που είχε πάρει από τις αγορές όλα τα λεφτά που θα χρειαστεί φέτος. Γιατί, την Τετάρτη, στην πρώτη αξιολόγησή της μετά την έξοδο από το πρόγραμμα, Ε.Ε. και ΔΝΤ της εξαπέλυσαν δημόσια επίθεση, περί επιβράδυνσης των μεταρρυθμίσεων, θέσπισης κατώτατου μισθού και απόκλισης στο δημόσιο έλλειμμα από το συμφωνημένο 2,5% του ΑΕΠ στο... 2,7% που -λένε- ίσως ανέλθει στο 3,3%. Αν δεν είχε προνοήσει, το κλίμα στις αγορές θα γινόταν πολύ δύσκολο γι’ αυτήν.

Αποφεύγοντας επιμελώς να διδασκόμαστε από τις εμπειρίες των άλλων, εμείς τρέχαμε προς τον τοίχο. Πέσαμε επάνω του, τη νύχτα της Πέμπτης.

Η απλή αλληλουχία των γεγονότων έδειχνε ότι την Ελλάδα δεν την εμπιστεύονται οι αγορές.

(α) Βγήκαμε δοκιμαστικά στις αγορές τον Απρίλιο, σε περίοδο άκρατης διεθνούς ευφορίας και στροφής των κεφαλαίων σε υποτιμημένες αγορές, και πήραμε 3 δισ. για 5ετία με επιτόκιο 4,95% - τριπλάσιο της Πορτογαλίας.

(β) Ζητήσαμε από τις αγορές, τον Ιούλιο, 3 δισ. για 3ετία, αλλά μας πρόσφεραν μόνο τα μισά.

(γ) Στη δευτερογενή αγορά, ποτέ δεν σημειώθηκε αισθητή ζήτηση για τα ομόλογά μας, ισχυρή ένδειξη πως, παρότι το 85% του χρέους μας κατέχουν δημόσιοι φορείς του εξωτερικού (δηλαδή, τελεί εκτός διαπραγμάτευσης), οι αγορές έβλεπαν κινδύνους στην Ελλάδα.

(δ) Τα επιτόκια του 10ετούς ομολόγου, από 4,95% τον Απρίλιο και 5,47% στις αρχές Σεπτεμβρίου, πήραν ανοδική πορεία μετά τις κυβερνητικές διακηρύξεις στη ΔΕΘ και, από τη διεθνή αναστάτωση στα μέσα Οκτωβρίου, ξέφυγαν στην (απαγορευτική για δανεισμό...) περιοχή του 8%.

Οι σημαίες της εξόδου από Μνημόνια ήταν από νάιλον. Και, τελικά, υπεστάλησαν στο Eurogroup. Η νέα συμφωνία έχει δύο σημαντικά στοιχεία:

(α) Πιο ακριβό δανεισμό: Η Ελλάδα θα ελέγχεται από τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς και το ΔΝΤ χωρίς, πλέον, ο έλεγχος να συνοδεύεται από φθηνά κεφάλαια. Τα κεφάλαια θα υπάρχουν μόνο ως απόθεμα, για ώρα ανάγκης. Ο έλεγχος θα ασκείται είτε προσφύγουμε σε αυτά είτε όχι. Ελεγχος χωρίς νέα λεφτά -αυτό, ακριβώς, που επεδίωκαν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις (που δεν θα ήθελαν να ζητήσουν από τα κοινοβούλιά τους νέα λεφτά για την Ελλάδα) και το ΔΝΤ (όπου πληθαίνουν οι διαμαρτυρίες φτωχών χωρών για τη βοήθεια στην Ελλάδα). Λεφτά θα ζητάμε από τις αγορές. Με την εξασφάλιση που παρέχει η γραμμή πίστωσης, τα επιτόκια των αγορών θα μειωθούν σχετικά με τα σημερινά επίπεδά τους, ωστόσο θα είναι πολύ υψηλότερα από εκείνα (2%) του ESM.

(β) Πιο αυστηρό έλεγχο: Ο έλεγχος, πέραν των όποιων τυπικών διαδικασιών, θα είναι άτεγκτος, γιατί θα τον επιβάλλουν οι αγορές. Με το ΔΝΤ και την Ε.Ε. υπάρχουν περιθώρια διαπραγμάτευσης, με τις αγορές όχι. Είτε σε δανείζουν είτε δεν συμφωνούν και δεν σε δανείζουν. Αν δεν σε δανείσουν, προσφεύγεις στον ESM – και κακή η τύχη όποιας κυβέρνησης παγιδευτεί και υποχρεωθεί σε τέτοια «υποχώρηση»... Κι όταν σε δανείζουν, σου δίνουν επιτόκια που ενσωματώνουν τον κάθε φορά κίνδυνο που εκτιμούν ότι έχεις. Ο κ. Σόιμπλε και το ΔΝΤ δεν χρειάζονται ένα βαρύ σύστημα ελέγχου της χώρας. Μια κουβέντα τους, θα αρκεί για να μας επαναφέρουν «στην τάξη» οι αγορές. Ας προβληματιστούμε με την Πορτογαλία: Τι επιτόκιο θα πλήρωνε αν έπρεπε, σήμερα, μετά την επίθεση που δέχτηκε την Τετάρτη, να βγει στις αγορές;

Τι θα έπρεπε να κάνουμε; Πρώτον, να μην έχουμε μιμηθεί τον λαγό στο γνωστό ανέκδοτο με το λιοντάρι - να μην πασχίζαμε να βγούμε όπως όπως στις αγορές, αλλά να έχουμε προετοιμαστεί. Δεύτερον, να έχουμε καταρτίσει εθνικό σχέδιο (άνευ του οποίου ουδέν...) για το κράτος και την οικονομία που θέλουμε, χωρίς νέα ελλείμματα. Τρίτον, για την υλοποίηση του σχεδίου μας, να διαπραγματευτούμε με την Ευρώπη και το ΔΝΤ μια νέα συμφωνία που θα περιέχει τρία στοιχεία: Συνέχιση της φθηνής δανειοδότησης, επιμήκυνση χρέους και μείωση των επιτοκίων του (αυτά που κινδυνεύουν να χαθούν, αφού το χρέος μας, θεωρείται από πολλές κυβερνήσεις και από την ελληνική... βιώσιμο) για να μειωθούν τα απαιτούμενα πρωτογενή πλεονάσματα, προκειμένου να χαλαρώσει η ασφυκτική δημοσιονομική πολιτική. Τη νύχτα της Πέμπτης δεν έγινε τέτοιου είδους συμφωνία. Εγινε μια συμφωνία που περιέχει παγίδες. Από τους πρώτους μήνες του 2015.

Θέματα επικαιρότητας: Οικονομική κρίση

Φίλιππος Σαχινίδης

Προοδευτικές προτάσεις για την οικονομία σε συνθήκες permcrisis

Φίλιππος Σαχινίδης, 2022-11-21

H λέξη της χρονιάς για το 2022 σύμφωνα με το λεξικό Collins είναι...

Περισσότερα
Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Η αδιέξοδη οικονομική πολιτική θα φέρει λουκέτα και ανεργία

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2021-02-02

Η πανδημία του Covid19 άλλαξε ριζικά τα δεδομένα παγκοσμίως...

Περισσότερα
Γιάννης Βούλγαρης

Τι μαθαίνουμε από την τριπλή κρίση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2020-09-12

Λίγες ήταν ευτυχώς οι φορές που η μεταπολιτευτική Ελλάδα...

Περισσότερα

Εικόνα δύσβατης πορείας

Αντώνης Παπαγιαννίδης, 2020-06-25

Είναι αλήθεια πως στην Ελληνική πραγματικότητα συχνά υπάρχει...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Από τη χαμένη 10ετία, μην πάμε στη χαμένη γενιά

Κώστας Καλλίτσης, 2020-05-10

Η καταιγίδα έχει όνομα, λέγεται ανεργία. Και θα είναι σφοδρή....

Περισσότερα
Αντώνης Λιάκος

Πλοήγηση μέσω κρίσεων

Αντώνης Λιάκος, 2020-05-03

Η τωρινή κρίση της πανδημίας, και η οικονομική που σέρνει...

Περισσότερα

Μειώστε τους φόρους στους μισθωτούς

Αντώνης Καρακούσης, 2019-10-20

Η μακρόχρονη κρίση και το πλήθος των μέτρων, μνημονιακών...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Τα πρωτογενή πλεονάσματα πριν και τώρα

Κώστας Καλλίτσης, 2019-04-27

Το 2016 είχαμε δεσμευτεί να πετύχουμε πρωτογενές πλεόνασμα...

Περισσότερα

Άρθρα

Εγκλήματα διαρκείας στη Ράφα

2024-05-29

Τραγικό λάθος ο κυριακάτικος βομβαρδισμόςκαταυλισμού...

Στέργιος Καλπάκης

Τα πολλά πρόσωπα της υποκρισίας και της ανευθυνότητας

Στέργιος Καλπάκης, 2024-05-25

Άλλοτε πολέμιοι της Συμφωνίας, σήμερα ομνύουν στην τήρησή...

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Βασίλης Τραϊφόρος

Δημοκρατία και επιστήμη

Βασίλης Τραϊφόρος, 2024-05-13

--Ο άνθρωπος στην ιστορική του διαδρομή ,περνώντας από πολλά...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Ψέματα στον ανεμιστήρα: πώς η μείωση των ΑΞΕ κατά -36% έγινε «έκρηξη επενδύσεων» +62%

Νίκος Ράπτης, 2024-05-09

Εκατοντάδες ΜΜΕ αναμάσησαν πρόσφατα το κυβερνητικό non paper...

Κώστας Καλλίτσης

Η καλή ακρίβεια

Κώστας Καλλίτσης, 2024-04-28

Ένας βασικός παράγοντας που υποδαυλίζει τον πληθωρισμό...

×
×