ΑΝΑΝΕΩΣΗ στη δράση
ΤΟΛΜΗ στην πολιτική
ΕΥΘΥΝΗ για την κοινωνία και τη χώρα
Μια εβδομάδα μετά το 4ο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ αλλά και ενενήντα εννέα ημέρες πριν τις ευρωεκλογές, ηγεσία και μέλη του κόμματος οφείλουμε να πάμε πάρα κάτω αφού προχωρήσουμε σε μια κριτική αποτίμηση του πρώτου καθώς και σε μια ακριβή στοχοθέτηση και πολιτικό σχέδιο για την πρώτη εκλογική μάχη.
Ποιο είναι το πρόβλημα της αγροτικής μας οικονομίας; Αν ήταν μόνο ή κύρια τα λεφτά, με τον πακτωλό κεφαλαίων που έχουν εισρεύσει ως εισοδηματικές ενισχύσεις και επιχορηγήσεις για επενδύσεις από τα ευρωπαϊκά ταμεία αφότου η Ελλάδα μπήκε στην ΕΟΚ, όλα τα προβλήματα θα έπρεπε να είχαν λυθεί. Αντιθέτως, η αγροτική παραγωγή τείνει να συρρικνώνεται και η εξάρτησή μας από εισαγωγές τροφίμων να μεγαλώνει. Την τελευταία 10ετία οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις μειώθηκαν 26%, χωρίς την ανάλογη δημιουργία μεγαλύτερων, ισχυρότερων -αντιθέτως, μειώθηκαν 18% κι οι καλλιεργούμενες εκτάσεις. Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη πόρων (υπάρχουν ευρωπαϊκά λεφτά) αλλά η απουσία αναπτυξιακής πολιτικής.
Η κυβέρνηση της ΝΔ μετά τις εκλογές και το 41%, που το θεώρησε ως λευκή επιταγή για άσκηση αντικοινωνικών πολιτικών, οδηγεί τη χώρα και την κοινωνία σε νέα αδιέξοδα. Εντεινόμενη ακρίβεια λόγω της ανεξέλεγκτης αισχροκέρδειας, χιλιάδες πλειστηριασμοί, υποβάθμιση της δημόσιας υγείας και παιδείας και ο κατάλογος είναι μακρύς. Κατρακυλήσαμε με Μητσοτάκη σε τέτοιο σημείο ώστε σύμφωνα με έρευνα της Διεθνούς Διαφάνειας η χώρα μας σε παγκόσμιο επίπεδο να κατατάσσεται πλέον μεταξύ των χωρών με σοβαρά προβλήματα διαφθοράς.
Σε αυτό το δυστοπικό πολιτικό περιβάλλον δεν υπάρχει η πολυτέλεια του χρόνου. Απαιτείται άμεση δράση και γενναίες πολιτικές επιλογές ώστε να αμφισβητηθεί η κυριαρχία της ΝΔ και να υπάρξει μία προοδευτική εναλλακτική επιλογή διακυβέρνησης. Η των επόμενων εκλογών δεν θα κριθεί στο έδαφος της ριζοσπαστικής Αριστεράς, αλλά στο έδαφος της Κεντροαριστεράς.
Να που φτάσαμε να πρέπει να (ξανα)μάθουμε να κουβεντιάζουμε ήσυχα και απλά για τα βασικά. Για τη Δημοκρατία, που δεν εξαντλείται στην ψήφο (όσων φτάνουν στην κάλπη) κάθε τέσσερα χρόνια. Αν ο Μητσοτάκης κόπιαζε να διαβάσει τον Θουκυδίδη στη μετάφραση του Ελευθερίου Βενιζέλου, τον οποίο με τόση ευκολία επικαλείται, θα συναισθανόταν με σκυμμένο κεφάλι ποιο μήνυμα εκπέμπει το πρωτοφανές για ευρωπαϊκή Δημοκρατία ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που με μεγάλη και διακομματική πλειοψηφία εντάσσει την Ελλάδα στην ίδια κατηγορία με την Ουγγαρία του Όρμπαν.
Πόσο ισχυρή είναι στ’ αλήθεια η ελληνική οικονομία; Οσα κι αν λέγονται, υπάρχει στο τέλος ένα ασφαλές κριτήριο για να εκτιμηθεί η κατάστασή της. Είναι τόσο ισχυρή όσο δείχνει η αγορά εργασίας, οι θέσεις εργασίας που δημιουργούνται και οι μισθοί που προσφέρονται. Αναφορικά με το πρώτο, έχουμε τη δεύτερη υψηλότερη ανεργία μεταξύ των «27» της Ε.Ε. Οσον αφορά το δεύτερο, είναι καταλυτικά τα στοιχεία που δημοσιοποίησε την περασμένη Τρίτη η «Εργάνη»: περίπου το ένα τρίτο των μισθωτών αμείβεται μόνο με 800 ή και λιγότερα ευρώ/μήνα – κι αυτά μεικτά, όχι στο χέρι. Το 53% έχει μεικτό μισθό 1.000 ευρώ ή λιγότερα. Και μόλις το 10% εξ αυτών έχει μεικτό μισθό μεγαλύτερο από 2.000 ευρώ. Τι σημαίνει αυτό;
Σε λίγες ημέρες συμπληρώνονται 68 χρόνια από τις εκλογές της 19ης Φεβρουαρίου 1956, τις πιο κρίσιμες και πιο πολωτικές της δεκαετίας του 1950. Η ανάθεση της πρωθυπουργίας στον Κ. Καραμανλή τον Οκτώβριο του 1955 και το εκτρωματικό εκλογικό σύστημα -το διαβόητο «τριφασικό»- προκάλεσαν μεγάλη πολιτική οξύτητα, η οποία καθόρισε το πολιτικό πλαίσιο των εκλογών. Το εκλογικό σύστημα στόχευε στη συσπείρωση της Δεξιάς σε ενιαίο εκλογικό σχηματισμό υπό τον Κ. Καραμανλή και στον αποκλεισμό της ΕΔΑ από τη Βουλή για δεύτερη συνεχόμενη κοινοβουλευτική περίοδο.
Όλες οι δημοσκοπήσεις στο τέλος Ιανουαρίου καταγράφουν με αδρά χρώματα τη δυσαρέσκεια των πολιτών για τις εφαρμοζόμενες πολιτικές της κυβέρνησης Κυρ. Μητσοτάκη. Την ίδια όμως στιγμή, εξακολουθούν να εμφανίζουν ποσοστιαία διαφορά των 20 μονάδων, από το 2ο κόμμα!
Δεν έχει σημασία μεγάλη, εάν είναι μια μονάδα πάνω ή κάτω το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ή -κατά τους κακεντρεχείς- το αν και ποιός θα «διαγκωνίζεται τελικά για την τρίτη ή τέταρτη θέση». Το μείζον είναι ότι αν απέναντι στη συνεχιζόμενη πολιτική κυριαρχία της κυβέρνησης Μητσοτάκη θα μπορέσει σήμερα, στην Ελλάδα του 2024, να αντιπαρατεθεί, ΠΕΙΣΤΙΚΑ μια αξιόπιστη -όχι γιατί θα το δηλώνει η ίδια- αντιπολίτευση.
Στο πλευρό της ακαδημαϊκής κοινότητας που αγωνίζεται ενάντια στην ίδρυση των ιδιωτικών πανεπιστημίων στέκεται ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία διά στόματος του τομεάρχη Παιδείας του κόμματος Διονύση Καλαματιανού. Ο βουλευτής Ηλείας και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της αξιωματικής αντιπολίτευσης μιλά στην ΑΥΓΗ της Κυριακής για τον αγώνα φοιτητών, μαθητών και εκπαιδευτικών υπέρ του δημόσιου πανεπιστημίου. Υπογραμμίζει ότι «η δημόσια δωρεάν Τριτοβάθμια Εκπαίδευση είναι μια κατάκτηση της ελληνικής κοινωνίας», ενώ κατηγορεί την κυβέρνηση για ακραίο κυνισμό και αυταρχισμό, τονίζοντας ότι ναρκοθετεί «το δημόσιο πανεπιστήμιο και την κοινωνική δικαιοσύνη».
Το Συνέδριο περισσότερο θα πρέπει να αποκαταστήσει τη διαρρηγμένη συναισθηματική ενότητα, παρά θα μπορέσει να δώσει μεγάλες απαντήσεις. Εξάλλου ο χώρος πάσχει από ιδεολογικές ασυνέχειες και αντιφάσεις, στοιχείο που δύσκολα λύνεται στην παρούσα ανασφαλή φάση. Οι μεγάλες απαντήσεις, άλλωστε, δεν δίδονται σε φόρα επικρατειών και εσωκομματικού ανταγωνισμού, όπως είναι τα συνέδρια, αλλά μάλλον στοιχειοθετούνται σε «γιάφκες» σκέψης, στα ινστιτούτα, σε ανοιχτά (για πολλούς, ίσως βαρετά ή περιττά) διανοητικά εργαστήρια.
Το δίδυμο της αποτυχίας: Μια προβληματική πολιτική συνδυασμένη με μια προβληματική διαχείριση.
Εν αρχή, μια προβληματική πράσινη Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ). Πολύ σωστά, εντάχθηκε στη γενικότερη προσπάθεια της Ευρώπης να μειώσει τουλάχιστον 55% τις εκπομπές ρύπων έως το 2030 και να τις μηδενίσει έως το 2050. Πώς θα το πετύχει, είναι άλλο, διαφορετικό θέμα. Αν η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης είναι μονόδρομος, υπάρχουν περισσότερες εναλλακτικές όσον αφορά τις πολιτικές με τις οποίες θα επιδιωχθεί ο ίδιος στόχος. Υπάρχουν, μάλιστα, και πολιτικές οι οποίες τελικά αντιστρατεύονται τον στόχο τον οποίο θέλουν να υπηρετήσουν.
Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα έχει δυο ορόσημα. Πρώτον τη μεταρρύθμιση Παπανδρέου (Παπανούτσου) το 1964. Αυτή καθιέρωσε το ενιαίο καθολικό σχολείο, την εννεαετή υποχρεωτική εκπαίδευση, τη δημοτική γλώσσα, τη δωρεάν εκπαίδευση σε όλες τις βαθμίδες, τις εισαγωγικές/ πανελλαδικές εξετάσεις ως αδιάβλητο σύστημα εισαγωγής στο Πανεπιστήμιο, την αναβάθμιση των παιδαγωγικών σπουδών και την ίδρυση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Η μεταρρύθμιση πολεμήθηκε τότε από την Εκκλησία και την ΕΡΕ της εποχής και ανεστάλη επί δικτατορίας, αλλά πρακτικά καθιερώθηκε, και με ανάλογες συνταγματικές ρυθμίσεις, από το 1974 μέχρι σήμερα.
Η απόφαση του Γενικού Συμβουλίου της ΓΣΕΕ το περασμένο Σάββατο, ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ, μπορεί να αποτελέσει ΤΟΜΗ στη χειμαζόμενη πορεία του ελληνικού συνδικαλιστικού κινήματος τα τελευταία χρόνια!
Μετά από πολλά- πολλά χρόνια η ημέρα της ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΠΕΡΓΙΑΣ δεν θα αποτελεί το άπαν! Είναι προφανώς η κορύφωση. Όμως, μαζί με τα αιτήματα αιχμής του συνόλου των εργαζομένων- το σταμάτημα της ακρίβειας, την ουσιαστική αύξηση μισθών, την υπογραφή της ΕΓΣΣΕ-, σύμφωνα με την απόφαση, αποκτά κυρίαρχη θέση το ΠΩΣ θα φτάσουν εκεί! Η πορεία προς την επιτυχημένη πραγμάτωση της γενικής απεργίας!
Σύμφωνα μ’ ένα ιστορικό ανέκδοτο, στην αυτοκρατορική Βιέννη, τον καιρό του Μέττερνιχ, ένας στους τρεις πολίτες χαφιέδιζε τους άλλους δύο. Πρόκειται, βέβαια, για υπερβολή- αν και στα καφέ και τα εστιατόρια, στα θέατρα και τα πανεπιστήμια της πόλης μερικές χιλιάδες πληροφοριοδοτών εξυπηρετούσαν την επιθυμία της αστυνομίας να «ξέρει». Αλλά δεν ήταν το ευρύ δίκτυο των πληροφοριοδοτών που έκανε ξεχωριστό και ιστορικό το σύστημα παρακολούθησης πολιτών, διπλωματών, αλλά και μελών της ίδιας της αυτοκρατορικής κυβερνητικής ελίτ, που είχε στήσει ο σκοτεινός πρίγκιπας τον καιρό της παντοδυναμίας του. Ήταν προπάντων ο συστηματικός, «επιστημονικός» τρόπος με τον οποίο είχε οργανωθεί η παρακολούθηση όλης της αλληλογραφίας στην επικράτεια της αυτοκρατορίας, τελειοποιώντας μια πρακτική που χρησιμοποιούσαν ήδη όλες οι ευρωπαϊκές αυλές.
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η επίθεση του Ισραήλ και των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν έχει έναν και μόνο σκοπό: την πτώση του καθεστώτος. Η ανάλυση των δύο συμμάχων είχε καταλήξει εδώ και καιρό ότι η σημερινή συγκυρία είναι η ευκαιρία της πεντηκονταετίας για να απαλλαγούν από έναν εξαιρετικά δύσκολο αντίπαλο.
Η πεποίθησή τους είναι ότι το Ιράν θα ηττηθεί και το κράτος θα απολέσει την ικανότητά του να επιβάλλεται με αποτέλεσμα την κατάρρευση του σημερινού πολιτικού συστήματος. Η σοβαρή πιθανότητα να προκληθεί μια κατάσταση χάους στο Ιράν δεν φαίνεται να τους ανησυχεί. Το Ισραήλ μάλιστα θεωρεί μια τέτοια εξέλιξη πιο ευνοϊκή για τα συμφέροντά του από την ύπαρξη της ισλαμικής δημοκρατίας. Είναι επίσης φανερό ότι δεν προβλέπεται επέμβαση άλλων μεγάλων δυνάμεων του διεθνούς συστήματος, δηλαδή της Κίνας ή της Ρωσίας. Tα κρίσιμα σημεία είναι τρία.
Μπορούν οι βομβαρδισμοί, είτε σε επιλεγμένους στόχους είτε ευρείας κλίμακας, να οδηγήσουν στην ανατροπή του καθεστώτος της Ισλαμικής Δημοκρατίας; Μια ματιά στην ιστορία του Ιράν μετά την ανατροπή του σάχη το 1979 επιβεβαιώνει ότι κάθε φορά που επιχειρείται αλλαγή καθεστώτος με ξένη επέμβαση προκαλείται το αντίθετο αποτέλεσμα, δηλαδή η συσπείρωση γύρω από τη θρησκευτική και πολιτική ηγεσία.
Ο πόλεμος Ιράκ-Ιράν την περίοδο 1980-88 οδήγησε σε συσπείρωση γύρω από τον Χομεϊνί όχι μόνον την πλειονότητα της κοινής γνώμης αλλά και τις μειονότητες των Κούρδων, των Αζέρων και των Αράβων.
Εδώ και εβδομάδες ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης βρίσκεται σε οξεία διελκυστίνδα με τον ΟΗΕ, χαρακτηρίζοντας «αστεία» την αξιολόγηση της Μαρία Ανχελα Ολγκίν, προσωπικής απεσταλμένης του γενικού γραμματέα, για τους λόγους που συντηρείται το πολυετές αδιέξοδο στο Κυπριακό.
Η Ολγκίν έγραψε ένα άρθρο (15/2) με πολύ επιμελημένη γλώσσα, καλώντας στην ουσία τους Κύπριους ηγέτες να επιδείξουν «ειλικρινές ενδιαφέρον για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων». Ο Χριστοδουλίδης αντέδρασε έντονα λέγοντας ότι ο ίδιος είναι πανέτοιμος για διαπραγματεύσεις και επιτέθηκε φραστικά στην Ολγκίν, μια άστοχη πρακτική για πολιτικό με διπλωματική εμπειρία. Μία εβδομάδα αργότερα (24/2) έστειλε επιστολή στον γενικό γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες για να εξηγήσει τις θέσεις του και να ζητήσει ραντεβού μαζί του.
Πριν από δύο χρόνια, στην ίδια φιλόξενη εφημερίδα («ΤΑ ΝΕΑ, 9/4/2024), έγραφα για τη ρωγμή στο τείχος αδιαφάνειας που συνιστούσε η απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας με την οποία κρίθηκε αντίθετη στο Σύνταγμα, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ η πλήρης κατάργηση του δικαιώματος ενημέρωσης των θυμάτων των παρακολουθήσεων. Και προσέθετα ότι ο νομοθέτης αυτών των παρεκτροπών από το κράτος δικαίου δεν είχε στον νου του να προστατεύσει την εθνική ασφάλεια. Σκοπός ήταν να συγκαλυφθεί ένα συγκεντρωτικό σύστημα προσβολής δικαιωμάτων, το οποίο, δρώντας για ιδιοτελείς πολιτικούς και όχι μόνο λόγους, είχε ανάγκη την απόλυτη και καθολική συσκότιση, την απουσία κάθε εγγύησης.
Στην Ελλάδα, 8 στους 10 πολίτες θεωρούν ότι υφίσταται κρίση θεσμών. Απλοί άνθρωποι, σε πολλές χώρες, απομακρύνονται από τη δημοκρατία επειδή νιώθουν ότι οι ελίτ χειραγωγούν τους θεσμούς, τους πόρους και το «σύστημα» προς όφελός τους. Για να ανατραπεί αυτή η επικίνδυνη τάση, που αναπτύσσεται και στη χώρα μας, χρειάζεται ριζική πολιτική αλλαγή, δικαιοσύνη και καταπολέμηση των ανισοτήτων. Οι θεσμοί έχουν ανάγκη από ένα αέρα ανανέωσης και αλλαγής, ώστε να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών. Όμως, πολλά από αυτά που συμβαίνουν κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση και επιτείνουν τη δυσπιστία των πολιτών.
Η ελληνική τηλεόραση έχει επέτειο γενεθλίων μεθαύριο. Συμπληρώνονται 60 χρόνια από την ημέρα, 23 Φεβρουαρίου του 1966, όπου οι Αθηναίοι, οι λίγοι που είχαν στο σπίτι τους μια συσκευή τηλεόρασης κι όσοι στήθηκαν στα πεζοδρόμια μπροστά από τις βιτρίνες των καταστημάτων που πουλούσαν ηλεκτρικά είδη, είδαν τις ασπρόμαυρες εικόνες της πρώτης πειραματικής εκπομπής του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας. Η οποία καθιερώθηκε ως η πράξη γενέσεως της ελληνικής τηλεόρασης.
Το γιορτάζουμε, λοιπόν, με μια δόση νοσταλγίας για τα χρόνια της «τηλεοπτικής αθωότητας». Αλλά γιατί άργησε τόσο να έρθει η τηλεόραση στα μέρη μας; Το 1966, το BBC έκλεινε 30 χρόνια τηλεοπτικών εκπομπών. Σε Δυτική και Ανατολική Ευρώπη, η τηλεόραση ήταν μέρος της καθημερινής ζωής από τα μέσα της δεκαετίας του ’50, το αργότερο. Στα Βαλκάνια, επίσης. Ακόμη και η απομονωμένη, φτωχή Αλβανία έβλεπε τηλεόραση από το 1960. Γιατί η Ελλάδα χρειάστηκε έναν τόσο μακρύ και πολιτικά επώδυνο τοκετό, για να μπει στην τηλεοπτική εποχή;
Κάπου στην αρχή της δεύτερης θητείας του Κυριάκου Μητσοτάκη φαινόταν η κυριαρχία του να είναι αδιαμφισβήτητη. Έγραφα τότε για έναν «μονοκομματικό πλουραλισμό» ή έναν «πλουραλιστικό μονοκομματισμό», με την έννοια πως δεν διαφαινόταν αντίπαλο κομματικό δέος στη Ν.Δ. και στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Το σύστημα της σύγκρουσης των παλαιών δύο πόλων (ΠΑΣΟΚ-Ν.Δ.) είχε ξεπεραστεί προ πολλού από τον δικομματισμό (ΣΥΡΙΖΑ-Ν.Δ.) της μνημονιακής περιόδου. Αλλά το 2023 φαινόταν και αυτό να παραδίδει τη θέση του στο σύστημα του ενός (Ν.Δ.) και μισού κόμματος.
Σπουδαία υπόθεση ο μανιχαϊσμός. Γι’ αυτό και αντέχει, κι ας κλείνουν 1.750 χρόνια αφότου σταύρωσαν τον Μανιχαίο, που χώρισε στα δύο το σύμπαν: στον Πατέρα του Φωτός και τον Αρχοντα του Σκότους. Το δυϊστικό σύστημά του βολεύει απίστευτα όσους αποφεύγουν τον κόπο της δεύτερης σκέψης και των συναισθημάτων που πάνε βαθύτερα από την επιδερμίδα, διαφέροντας ριζικά από τα συναισθήματα των επίσημων ανακοινώσεων: «Μα βέβαια λυπούμεθα όταν χάνονται ζωές, άνθρωποι είναι και οι Αφγανοί, αλλά ας μην καθυστερούμε με τέτοια στενάχωρα, είπαμε ν’ αλλάξουμε ατζέντα».
Επιχειρηματολόγησε χθες ο Πρωθυπουργός ότι πρέπει να γίνει αναθεώρηση γιατί «στο Σύνταγμα δεν υπάρχει η έννοια της αξιολόγησης, της κλιματικής κρίσης, της τεχνητής νοημοσύνης. Εξακολουθεί να υπάρχει η “σκληρή” απαγόρευση για μη κρατικά πανεπιστήμια».
Περνάει ώρες στην είσοδο της πολυκατοικίας, κτυπώντας επιτακτικά το κουδούνι του αδελφού της. Αλλοτε ήρεμη, άλλοτε με κλάματα και φωνές. Εκείνος κρατάει την ψυχραιμία του (κατά το δυνατόν), η αδελφή του με διαγνωσμένο ψυχικό πρόβλημα, οι ένοικοι στην πολυκατοικία αδύναμοι είτε να βοηθήσουν είτε να κατανοήσουν. Υπάρχει λύση; Πρώτον, περίθαλψης, ώστε να ανακουφιστεί και η πάσχουσα από το ψυχικό άλγος (προφανώς και η ίδια πιστεύει ότι είναι μια χαρά) και δεύτερον, διέξοδος για το κοινωνικό πρόβλημα που εμφανίζεται; Ή θα εκδηλωθεί κάποια ακραία συμπεριφορά και αφού γίνει θέμα στα δελτία ειδήσεων και κληθούν ειδικοί να πουν τη γνώμη τους, στη συνέχεια θα αρχειοθετηθεί ως το επόμενο συμβάν; Υπόθεση εργασίας.
Πόσοι είναι οι νεκροί από εργατικά δυστυχήματα στην Ελλάδα; 50 το χρόνο, όπως λένε τα επίσημα στοιχεία; Ή 200 όπως τους μετράει ένας συνδικαλιστικός φορέας; Σε μια χώρα που είχε γίνει κάποτε ανέκδοτο για τις στατιστικές της επιδόσεις και που, μέχρι να την υποχρεώσει η τρόικα να τους μετρήσει, δεν ήξερε πόσους δημοσίους υπαλλήλους απασχολεί και πόσους δημόσιους οργανισμούς διαθέτει, μας συμβαίνει συχνά να διαφωνούμε στο μέτρημα. Αλλά αυτός ο καυγάς για τους μακάβριους αριθμούς που στήθηκε ενώ κάπνιζαν ακόμη τα αποκαΐδια του εργοστασίου στα Τρίκαλα και ήταν ακόμη άταφες οι πέντε νεκρές γυναίκες, μάλλον ξεπέρασε τα όρια.