Η ξεχασμένη αποεπένδυση

Μετά τα χρόνια της χρεοκοπίας η χώρα ανέπτυξε μια ιδιότυπη φοβία. Να μην ανησυχήσει άλλο τους πολίτες της. Να μη χαλάσει την εικόνα της. Μάθαμε να αποφεύγουμε συστηματικά να μιλάμε και να ψάχνουμε λύσεις αποκατάστασης, για την αποεπένδυση που προκάλεσε η οικονομική κρίση στις βασικές υποδομές της χώρας.

Το περιστατικό με τις ραδιοσυχνότητες την Κυριακή δεν ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό. Εδώ και χρόνια λειτουργούμε οδικές (εκτός των ιδιωτικών δρόμων), σιδηροδρομικές και αεροπορικές μεταφορές με συστήματα και λογικές μιας άλλης εποχής. Κατά τη διάρκεια της κρίσης, η χώρα έμαθε να μετράει τα πάντα σε δημοσιονομικούς όρους και ως εκ τούτου τα θέματα των υποδομών υποχώρησαν ως προτεραιότητες. Μετά ωστόσο το τέλος των μνημονίων, η ιεράρχηση δεν άλλαξε. Δεν μετρήσαμε ποτέ σοβαρά τι χάσαμε σε βάθος χρόνου. Τι σημαίνει δέκα ή δεκαπέντε χρόνια χωρίς ουσιαστική ανανέωση σε ραδιοσυστήματα, σε εφεδρείες ή χωρίς έλεγχο σε γέφυρες σημαντικών οδικών αξόνων ή προφανώς χωρίς ανανέωση στον υποτυπώδη ελληνικό σιδηρόδρομο. Ολες αυτές οι υποδομές συνεχίζουν να λειτουργούν όχι επειδή ανανεώνονται, αλλά για όσο αντέχουν. Μέχρι τελικά να καταλάβουμε στην πράξη ότι δεν αντέχουν. Καμία έκθεση ειδικών, κανένας απολογισμός και ως εκ τούτου καμία ρεαλιστική αποτύπωση του «τι έμεινε πίσω» και πρέπει να «τρέξει» δεν δημιουργήθηκε.

Αυτό δεν άλλαξε ούτε τώρα που τα λεφτά υπάρχουν. Οι κρατικές δαπάνες αυξάνονται κυρίως για να καλύψουν τρέχουσες ανάγκες, επιδόματα, μισθούς, αποσπασματικές παρεμβάσεις. Η συντήρηση και ο εκσυγχρονισμός των βασικών υποδομών αντιμετωπίζονται ως κόστος και όχι ως επένδυση. Το αποτέλεσμα είναι ένα κράτος πιο ακριβό, αλλά όχι πιο ανθεκτικό.

Το ζήτημα δεν είναι μόνο αν κινδυνεύουμε. Το ζήτημα είναι ότι όλα αυτά σε μια ευρωπαϊκή χώρα, με τουρισμό-ατμομηχανή και υποδομές μεταφορών σε διαρκή πίεση, θα έπρεπε να αποτελούν θέματα καθημερινής δουλειάς.

Αλλά για να γίνει αυτό πρέπει πρώτα να παραδεχτούμε κάτι που αποφεύγουμε, ότι η χρεοκοπία δεν τελείωσε όταν βγήκαμε από τα μνημόνια. Συνεχίζεται σιωπηλά, μέσα από υποδομές που γερνούν, συστήματα που δεν ανανεώνονται και κινδύνους που απλώς ελπίζουμε ότι δεν θα εμφανιστούν.

Η Κυριακή των χαμένων ραδιοσυχνοτήτων δεν ήταν ένα τεχνικό πρόβλημα που αποκαταστάθηκε και συνεχίζουμε αμέριμνοι τις ζωές μας. Ηρθε να μας υπενθυμίσει την ανάγκη κατάρτισης ενός εθνικού σχεδίου ελέγχου και αποκατάστασης των υποδομών της χώρας. Αν μείνουμε και τώρα άπραγοι και το αντιμετωπίσουμε ως μεμονωμένο περιστατικό, η αποεπένδυση θα συνεχίσει να υπονομεύει, αργά αλλά σταθερά, τα θεμέλια της χώρας.