Μια πρώτη αποτίμηση του εκλογικού σεισμού της 21ης Μαΐου

Αγγελος Σεριάτος, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2023-05-24

Οι εκλογές της 21ης Μαΐου 2023 αποτέλεσαν έναν πολιτικό σεισμό, κατά τον οποίο η Ν.Δ. πέτυχε μια συντριπτική νίκη έναντι των ανταγωνιστών της, τη μεγαλύτερη στην εκλογική ιστορία της χώρας από το 1974 και έπειτα.

Στη μεριά των νικητών βρέθηκαν και το ΠΑΣΟΚ, το οποίο αύξησε τις δυνάμεις του κατά 3,5%, το ΚΚΕ που αύξησε την επιρροή του κατά 2%, καθώς και μικρότερα κόμματα, που είτε κατάφεραν να εισέλθουν στη Βουλή (Ελληνική Λύση), είτε δεν κατάφεραν να το επιτύχουν (ΝIKH, Πλεύση Ελευθερίας). Μεγάλος ηττημένος της εκλογικής διαδικασίας είναι αναμφισβήτητα ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., ο οποίος κατέγραψε ποσοστό 20% και απώλειες της τάξης του 11,5% συγκριτικά με τις εκλογές του 2019.

Και ενώ ο θρίαμβος της Ν.Δ. και των δεξιών δυνάμεων είναι δεδομένος, το αποτέλεσμα της πρώτης κάλπης αφήνει δύο μεγάλα ερωτήματα αναπάντητα. Πρώτον, αν ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. υπέστη μια μη αναστρέψιμη, στρατηγική ήττα, χάνοντας τη θέση του ως κυρίαρχος πόλος του κεντροαριστερού χώρου, και αν η Ν.Δ. μπορεί πράγματι, έχοντας ήδη εξασφαλίσει τη νίκη στις επόμενες εκλογές, να διασφαλίσει ότι μερίδα ψηφοφόρων της δεν θα προτιμήσει αυτή τη φορά να ψηφίσει την πρώτη, χωρίς εκπτώσεις κομματική επιλογή ή ακόμα και να στηρίξει κάποιο από τα πρωτοεμφανιζόμενα μη δοκιμασμένα στην κεντρική πολιτική σκηνή κόμματα, όπως η ΝIKH.

Το κυριότερο χαρακτηριστικό των εκλογών της 21ης Μαΐου, που επιβεβαιώνει και τη συντριπτική νίκη της αφήγησης της Ν.Δ. και την κατά κράτος ήττα της αντίστοιχης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., είναι ότι το 59% του εκλογικού σώματος ψήφισε ως να ήταν εκλογές δεύτερης τάξης (βλ. ευρωεκλογές). Με άλλα λόγια, ψήφισε το κόμμα με το οποίο είτε συμφωνούσε περισσότερο πολιτικά, είτε θέλοντας να στείλει μήνυμα δυσαρέσκειας, είτε πειραματιζόμενο με νέες επιλογές, αλλά πάντως χωρίς να έχει κατά νου το διακύβευμα του ποιος θα κυβερνήσει τον τόπο.

Αντίθετα, το 41% του εκλογικού σώματος ψήφισε ως να ήταν βουλευτικές εκλογές, όπου πράγματι κρινόταν η διακυβέρνηση της χώρας, στηρίζοντας τη Ν.Δ., όχι μόνο με θετικό πρόσημο αλλά και με κριτική ματιά, ως τη βέλτιστη κυβερνητική λύση. Και είναι αυτός ο δυϊσμός που οδήγησε στον κατακερματισμό της αντικυβερνητικής ψήφου και στον αντίστοιχο θρίαμβο της Ν.Δ. ή, με άλλα λόγια, τον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. στα κατώτερα δυνητικά εκλογικά του όρια και τη Ν.Δ. στα δικά της ανώτερα. Και το ζήτημα που προκύπτει πλέον μετά τη χαώδη ποσοστιαία απόσταση μεταξύ των δύο κομμάτων είναι ότι δύσκολα στις επαναληπτικές κάλπες θα συσπειρωθούν, έστω και με κριτική διάθεση, ακροατήρια υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., καθώς το δίλημμα «Μητσοτάκης ή οτιδήποτε άλλο» έχει αφαιρεθεί πλέον από το τραπέζι.

Ωστόσο -και εύλογα- το κυρίαρχο θέμα συζήτησης είναι η αποκωδικοποίηση της κατακρήμνισης των ποσοστών του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Και το πρώτο βήμα για την κατανόηση αυτής της εξέλιξης είναι η παραδοχή της ήττας, που εκ των πραγμάτων θα σήμαινε και ανάληψη της ευθύνης. Και δυστυχώς ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. μοιάζει προσώρας να μην έχει κατανοήσει τι έχει συμβεί, υποστηρίζοντας περίπου ότι η κύρια ευθύνη βαραίνει όσους πολιτικούς δρώντες δεν αντιλήφθηκαν την αναγκαιότητα προοδευτικής συνεργασίας.

Ο ΣΥΡΙΖΑ απώλεσε χιλιάδες ψηφοφόρους, οι οποίοι διαμοιράστηκαν προς πάσα κατεύθυνση (Ν.Δ., ΠΑΣΟΚ, ΚΚΕ, ΜέΡΑ25, Πλεύση Ελευθερίας και αποχή). Και αυτό συνέβη όχι γιατί «τα είπε» πολύ αριστερά ή πολύ δεξιά. Αυτό συνέβη γιατί «τα είπε» θολά, παγιδευμένος σε μια λογική άκρατου τακτικισμού και απουσίας συγκεκριμένης μεθοδολογίας στη μακρά περίοδο.

Αυτό συνέβη διότι το κόμμα θεώρησε σε μεγάλο βαθμό ότι αν τα λέει όλα, μπορεί να συσπειρώσει ευρύτερα ακροατήρια, μη συνειδητοποιώντας ότι συμπεριφερόμενο κατά τέτοιο τρόπο τελικά δεν λέει τίποτα. Πώς μπορεί ένα κόμμα, που το νούμερο ένα πρόβλημά του είναι το έλλειμμα αξιοπιστίας, να υποστηρίζει δημόσια πως «άλλα λένε οι πολιτικοί πριν από τις εκλογές και άλλα μετά;».

Πώς είναι δυνατόν ένα κόμμα να θεωρεί ότι μπορεί να εμπνεύσει το 2023 με υλικά του 1980, ως προς το ύφος και τα σύμβολα της ρητορικής του; Πώς μπορεί ένα κόμμα να χαράξει νικηφόρα στρατηγική αποδόμησης του αντιπάλου αν δεν έχει κατά κανέναν τρόπο κατανοήσει γιατί το 41% του εκλογικού σώματος επέλεξε να στηρίξει τη Ν.Δ.; Πώς μπορεί τελικά ένα κόμμα να χαράζει στρατηγική στη βάση της εικόνας που σχηματίζεται στους τοίχους των social media των στελεχών και των φίλων του, καθώς και των κομματικών συγκεντρώσεών του, δηλαδή στη βάση μιας εικονικής πραγματικότητας, η οποία διαψεύστηκε εκκωφαντικά στην κάλπη της 21ης Μαΐου;

Αν τελικά ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. δεν στείλει ένα μήνυμα στην κοινωνία αντίστοιχα σοκαριστικό με αυτό που η τελευταία τού έστειλε στις πρώτες κάλπες, τότε τα πράγματα θα είναι μη αναστρέψιμα. Και επειδή κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι «ισχυρή αντιπολίτευση απέναντι στην αλαζονική κυβέρνηση της Ν.Δ.» μπορεί κάλλιστα να σημαίνει ΠΑΣΟΚ ή ΚΚΕ και όχι ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., το μήνυμα πρέπει να εμπεριέχει απαραιτήτως δύο στοιχεία: Πρώτον, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. φέρει στο ακέραιο την απόλυτη ευθύνη για το γεγονός ότι απώλεσε την εμπιστοσύνη 600 χιλιάδων ψηφοφόρων, όχι ως κυβέρνηση αλλά αντιπολιτευόμενη στη Ν.Δ. του Κυριάκου Μητσοτάκη, και παράλληλα ότι εγγυάται πως θα τα αλλάξει όλα προχωρώντας σε μια εις βάθος ανανέωση προσώπων, ύφους και μεθοδολογίας. Ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. πρέπει να πείσει ότι δεν έχει γίνει το παλιό, αλλά ότι παραμένει το νέο, το φρέσκο και το κοινωνικά χρήσιμο. Δεν χρωστάει η κοινωνία στον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. αλλά το κόμμα της Αριστεράς στην κοινωνία.

* Υπ. διδάκτορας Πολιτικής Επιστήμης / PhD, Candidate in Political Science, επικεφαλής Πολιτικής & Κοινωνικής Ερευνας της Prorata / Prorata’s Head of Political & Social Research

Θέματα επικαιρότητας: Εκλογές

Ανοιχτή επιστολή σε γυναίκες ψηφοφόρους

Μαρία Γκασούκα*, Ιλεάνα Σακκά**, Φωτεινή Σιάνου***, 2023-06-16

Αγαπητές φίλες,Οι γυναίκες ψηφοφόροι είμαστε η πλειονότητα...

Περισσότερα
Γρηγόρης Στεργιούλης

Αβεβαιότητα και εκλογική συμπεριφορά

Γρηγόρης Στεργιούλης, 2023-06-16

Οι επιλογές των πολιτών δεν εξαρτώνται μόνο από την πολιτική...

Περισσότερα
Μαριλένα Κοππά

Το μεγάλο λάθος: Η μουσουλμανική μειονότητα ως προεκλογικό εργαλείο

Μαριλένα Κοππά, 2023-06-16

Με τον όρο «μειονότητα» εννοούμε μια ομάδα του πληθυσμού...

Περισσότερα

Η πανελλαδική μονοχρωμία

Παντελής Μπουκάλας, 2023-06-13

Αν την 21η Μαΐου τα αποτελέσματα επέτρεπαν στη Ν.Δ. να τραγουδάει...

Περισσότερα

Μειονοτική ψήφος: Αντανάκλαση της πραγματικότητας;

Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης, 2023-06-11

Φαίνεται ότι μειονοτική ψήφος αποτελεί θεμιτό εκλογικό...

Περισσότερα
Γιώργος Γιαννουλόπουλος

Είναι η συγκυρία, ανόητε!

Γιώργος Γιαννουλόπουλος, 2023-06-10

Στην πολιτική ποτέ δεν ξέρεις τι θα σου ξημερώσει. Κατά...

Περισσότερα

Ο ίδιος λαός είναι. Αλλά…

Τάσος Παππάς, 2023-06-08

Το αφήγημα της Νέας Δημοκρατίας δέχτηκε ένα σοβαρό πλήγμα...

Περισσότερα
Λούκα Κατσέλη

Η παγίδα του φόβου και τα διλήμματα της επικείμενης εκλογικής αναμέτρησης

Λούκα Κατσέλη, 2023-06-04

Τα αποτελέσματα των εκλογών της 21ης Μαΐου, κυρίως δε η μεγάλη...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Ισχυρή Κεντροαριστερά απέναντι στη Δεξιά

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-07-07

...Ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία οφείλει να συμμετέχει...

Στέργιος Καλπάκης

Η Γαλλία τρομάζει ήδη Μητσοτάκη και συμφέροντα

Στέργιος Καλπάκης, 2024-07-09

Ανησυχούν: Αυτό που έγινε για να αποτραπεί η νίκη της Ακροδεξιάς...

Η απόλυτη ανατροπή στη Γαλλία

2024-07-08

Μια τεράστια ανακούφιση του Γαλλικού λαού και της προοδευτικής...

Θόδωρος Τσίκας

”Οι Γάλλοι στον πρώτο γύρο τιμωρούν. Στο δεύτερο επιλέγουν”

Θόδωρος Τσίκας, 2024-07-08

Δεν είναι βέβαιο αν ο πρώτος σοσιαλιστής Πρόεδρος της Γαλλίας,...

Δημήτρης Χατζησωκράτης

Όλοι/ες είμαστε σήμερα του Νέου Λαϊκού Μετώπου(NFP)

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2024-07-06

Δεν αρκεί όμως να δηλώνουμε τη στήριξή στο NFP και να μην...

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Για μία μεγάλη Κεντροαριστερά με ανανέωση

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-06-28

H ΝΔ μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο διακυβέρνησης έχασε...

ΕΚΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ

2024-06-24

.Επειδή οι καιροί ου μενετοί, αποφασίσαμε να απευθύνουμε...

Χάρης Τσιόκας

Πώς και γιατί πρέπει τώρα μαζί…

Χάρης Τσιόκας, 2024-06-23

...Ο κατακερματισμος του προοδευτικού χώρου ,οι άγονοι και...

Εγκλήματα διαρκείας στη Ράφα

2024-05-29

Τραγικό λάθος ο κυριακάτικος βομβαρδισμόςκαταυλισμού...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Στέργιος Καλπάκης

Τα πολλά πρόσωπα της υποκρισίας και της ανευθυνότητας

Στέργιος Καλπάκης, 2024-05-25

Άλλοτε πολέμιοι της Συμφωνίας, σήμερα ομνύουν στην τήρησή...

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

×
×