ΑΝΑΝΕΩΣΗ στη δράση
ΤΟΛΜΗ στην πολιτική
ΕΥΘΥΝΗ για την κοινωνία και τη χώρα
Παραμονές της ανανεωμένης πρωτοβουλίας του ΟΗΕ, η χαοτική κατάσταση για το Κυπριακό βγήκε ξανά στο φως με τον πιο αποκαλυπτικό τρόπο. Ο αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β’ δηλώνει στην εφημερίδα «Πολίτης»: «Ο πρόεδρος σε συζητήσεις που είχαμε μου έλεγε πως έβλεπε τη λύση δύο κρατών και εγώ διαφώνησα έντονα μαζί του…».
Μέχρι τώρα γνωρίζαμε τον «εθνικισμό του εμβολίου». Τώρα -και θα μας επιτρέψετε τον νεολογισμό- βλέπουμε μπροστά μας τον νεποτισμό του εμβολίου: μετά το επικοινωνιακό υπερθέαμα και τις φωτογραφίες με το εμβόλιο, τα κυβερνητικά στελέχη διαγκωνίζονται για να εμβολιαστούν παρακάμπτοντας γιατρούς, νοσηλευτές, ηλικιωμένους.
‘Ηταν αρχές Σεπτεμβρίου όταν σε έναν εργασιακό χώρο στη Βόρεια Ελλάδα καταγράφηκαν 191 κρούσματα. Δεν χρειάστηκε να περάσει ούτε ένας μήνας μέχρι να προκύψει δεύτερο αντίστοιχο περιστατικό με 114 κρούσματα αυτή τη φορά. Βρισκόμασταν ακόμα στην περίοδο που η κυβέρνηση ζούσε την αυταπάτη ότι η χώρα δεν θα αντιμετωπίσει ένα δεύτερο κύμα της πανδημίας. Είχαμε μόλις βγει από ένα καλοκαίρι όπου κυριαρχούσε το μοτίβο για τις ευθύνες της «νεολαίας που γλεντάει» και για τις πλατείες.
Η σημερινή πανδημία μάς εφοδίασε με χρήσιμα συμπεράσματα. Αρχικά αποδείχθηκε η αξία των ισχυρών δημόσιων συστημάτων υγείας παγκοσμίως και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η αναγκαιότητα αμοιβαιοποίησης του χρέους που διογκώνεται εντός μιας κρίσης. Τέλος, αναδείχθηκε η ανάγκη, σε περιόδους που για υγειονομικούς λόγους επιβάλλεται η κοινωνική αποστασιοποίηση, να θωρακίζεται η Δημοκρατία. Γιατί, ιδιαίτερα στη χώρα μας, τα μέτρα περιορισμού της κίνησης των πολιτών αξιοποιήθηκαν από την κυβέρνηση της Ν.Δ. για να επιδείξει έναν πρωτοφανή αυταρχισμό.
Η ιδιωτικοποίηση της επικουρικής ασφάλισης θα οδηγήσει και στον ολοκληρωτικό «αφανισμό» της επικουρικής σύνταξης, μια για πάντα
Το έτος 2021 αποδεικνύεται περίτρανα «έτος απορρύθμισης της εργασίας και της κοινωνικής ασφάλισης». Είναι προφανές ότι το δεύτερο μεγάλο «θύμα» της πανδημίας, μετά τη δημόσια υγεία, είναι οι εργασιακές σχέσεις και η δημόσια κοινωνική ασφάλιση. Φρόντισε άλλωστε γι’ αυτό η κυβέρνηση, που λίγο πριν από την εκπνοή του έτους, με τη διαδικασία του κατεπείγοντος στη Βουλή, επέφερε νέα χτυπήματα στην εργασία και κατά συνέπεια στα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων:
Το κάλεσμα του Φραγκίσκου "να ξαναρχίσουμε να ονειρευόμαστε" τον κόσμο μετά τον κορωνοϊό συνοψίζει το πάντρεμα οικολογικού και κοινωνικού ζητήματος
Στα 84 του, ο Πάπας Φραγκίσκος εξέδωσε, ταυτόχρονα σε ιταλικά, ισπανικά, αγγλικά και γερμανικά, το πιο πολιτικό του βιβλίο (“Ας ξαναρχίσουμε να ονειρευόμαστε”), όπου, συνοψίζοντας ευκρινώς τη θέση του κατά του νεοφιλελευθερισμού, θέτει τα όρια των προτάσεών του.
Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 11ης Δεκεμβρίου δεν ικανοποίησαν όλους εκείνους που πιστεύουν ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση κινείται με ιδιοσυγκρασιακούς αυτοματισμούς στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων των κρατών-μελών της. Παρά το γεγονός, όμως, ότι η ΕΕ είναι ένας υπερεθνικός Οργανισμός, στηριζόμενος στην αρχή της αλληλεγγύης, είναι, παράλληλα, και ένας μηχανισμός που αποτελείται από 27 μέρη, τα οποία έχουν κάθε λόγο να προσπαθούν να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους, και, συνεπώς, να μετριάσουν το βεληνεκές της αλληλεγγύης, εκεί που αυτά μπορεί να θιγούν.
Υπήρξαν πολλές αντιδράσεις στην έκθεση Πισσαρίδη - θετικές και αρνητικές. Σε αυτό το άρθρο θα προσπαθήσω να αναπτύξω έξι προτάσεις που αρθρώνουν αρνητικά και θετικά στοιχεία της έκθεσης.
1. Ξεκινώ από τις νεοφιλελεύθερες προτάσεις του σχεδίου Πισσαρίδη. Το μεγαλύτερο βάρος δίνεται στην αγορά. Το κράτος πρέπει να παίζει κυρίως ρυθμιστικό ρόλο, δηλαδή να δημιουργεί ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο οι ιδιωτικές επενδύσεις να είναι αποτελεσματικές, να οδηγούν στην ανάπτυξη. Βέβαια, το σχέδιο αναφέρεται στις κρατικές επενδύσεις, αλλά η έμφαση είναι στις ιδιωτικές.
Δεν είναι διαπραγματεύσιμες αρχές όπως η εδαφική ακεραιότητα, η ειρηνική επίλυση των διαφορών, η απαγόρευση της απειλής ή της χρήσης βίας, το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, η βιώσιμη ανάπτυξη, τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι θεμελιώδεις ελευθερίες.
Η Έκθεση για την Ελλάδα, που ψηφίστηκε προχθές από το Συμβούλιο της Ευρώπης, η πρώτη από το 2018, είναι διατυπωμένη βέβαια σε γλώσσα διπλωματική. Οι επισημάνσεις της, όμως, για «σημαντικές προκλήσεις ως προς την λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών» έχουν δόντια και δαγκώνουν.
Καλά είναι τα κρασιά κι οι μπίρες, καλά τα τσιπουράκια και τα ουισκάκια, μα σαν την αλκοόλη της εξουσίας δεν έχει. Με όποιο ηδονικό υγρό κι αν τη συγκρίνεις, υπερέχει σαφώς. Τεκμήριο πρώτο: Κυκλοφορεί πάντα σε καθαρή μορφή. Ουδείς ελεγκτικός μηχανισμός μπορεί να τη νοθέψει, ουδείς αντισταθμιστικός παράγοντας να την αμβλύνει. Οσο δε για την περιλάλητη «υποχρέωση λογοδοσίας», αδυνατεί να κατεβάσει τα γράδα της.
Εφέτος, το Δημόσιο εισέπραξε 1,6 δισ. ευρώ παραπάνω φόρους (905 εκατ. ευρώ από το ΦΠΑ, 439 εκατ. από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων και 62 εκατ. από τους φόρους στην ακίνητη περιουσία και μικρότερες πηγές). Αρα, το δημοσιονομικό «μαξιλάρι» για να αντιμετωπιστούν έκτακτα γεγονότα, όπως η απρόβλεπτη ενεργειακή κρίση, υπάρχει
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης επιστρέφει από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, έχοντας προσπεράσει ακόμη ένα από τα πολλά «ορόσημα» που ο ίδιος έθεσε για ουσιαστικές εξελίξεις στο Κυπριακό, χωρίς κανένα από αυτά να επαληθευτεί στη διάρκεια της προεδρικής θητείας του.
...Βρισκόμαστε σε μια κατάσταση όπου το κόμμα που διεκδικεί να είναι φορέας της σταθερότητας έχει γίνει, απομονωμένο, παράγοντας πολιτικής αστάθειας. Και τα κόμματα που θα μπορούσαν να εκπροσωπήσουν το αίτημα της αλλαγής μοιάζουν αδύναμα να χτίσουν μια κοινωνική συμμαχία, που να περιλαμβάνει και τους «εντός» και τους «εκτός» και να έχει πλειοψηφική προοπτική.
… Για να μην σας μπλέκουμε με πολλά νούμερα και τεχνικά. Εμείς είχαμε κάθε λόγο να κάνουμε μεγάλες επενδύσεις σε μπαταρίες, αλλά δεν τις κάναμε. Τις έκαναν οι Βούλγαροι. Έτσι, το μεσημέρι που δεν χρειαζόμαστε τόσο ρεύμα όσο παράγουμε, το στέλνουμε στην Βουλγαρία και οι Βούλγαροι μας το δίνουν και πάλι πίσω το βράδυ που το χρειαζόμαστε. Αυτό το πέρα δώθε έχει ένα κάποιο κόστος…
Εξαιρετικά λυπηρή και ανησυχητική η βία ανηλίκων κατά ανηλίκων. Αλλά και ζοφερά αποκαλυπτική για την κοινωνία και την πολιτεία, για τις αντιλήψεις και τις ιδέες που δεσπόζουν και αναπαράγονται αέναα. Οπου κι αν λυσσομανάει: κοντά σε γήπεδο, σε κάποιο αλσύλλιο, στους δρόμους. Οπως κι αν μορφοποιείται: με μπαμπεσιά και χωσιά, έπειτα από ραντεβού θανάτου ή εντελώς τυχαία, απλώς επειδή συναπαντήθηκαν δύο χωροκτητικές αγέλες.
Στην περίοδο της πανδημίας, τα τιμώμενα πρόσωπα ήταν οι γιατροί των δημόσιων νοσοκομείων, οι ντελιβεράδες, οι εργαζόμενοι στις πλατφόρμες που μας έφερναν πακέτα στο σπίτι. Ολοι τούς επαινούσαμε, με πρώτες τις κυβερνήσεις, που εξήραν την εργατικότητα και την αυτοθυσία τους. «Ηρωες της πρώτης γραμμής» αποκαλούσαν τους γιατρούς οι υπουργοί Υγείας, καλώντας μάλιστα μια εποχή τους πολίτες να βγαίνουν στα μπαλκόνια και να τους χειροκροτούν.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται στην πιο επισφαλή κατάσταση σύμφωνα με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν όπως επισημάνθηκε στην (ετήσια) ομιλία της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ( State of the Union) . Και παρά την άποψηαυτή και τη θέση που εκφράζεται ότι η διαδικασία της Ευρωπαϊκής ενοποίησης απέτυχε στον πρωταρχικό στόχο της, να εξαλείψει δηλαδή τον τοξικό εθνικισμό στην Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Ένωση ως θεσμική έκφραση της διαδικασίας μπορεί να αποτελέσει την απάντηση
Ο φόβος ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αποκτήσει κάποτε υπερβολική δύναμη μας εμποδίζει να δούμε το προφανές: ότι αναθέτουμε οικειοθελώς στις μηχανές ένα μέρος της δικής μας εξουσίας. Αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα της Τζιλ Λεπόρ, καθηγήτριας Αμερικανικής Ιστορίας στο Χάρβαρντ, βραβευμένης με Πούλιτζερ συγγραφέως και επί χρόνια μόνιμης συνεργάτιδος του «The New Yorker».
...Στη χώρα μας, υπό την εμπειρία της βαριάς οικονομικής κρίσης, η λογιστική διάσταση έχει διαποτίσει την πολιτική συζήτηση. Υπάρχει εδώ, όμως, μία αντίφαση. Δεν αφορά τα πάντα. Η κυβέρνηση έχει επιτύχει να παρουσιάζει τις επιλογές της ως «υπεύθυνες» σε τέτοιο βαθμό, ώστε οι στρατηγικές της προτεραιότητες να μη χρειάζονται δημοσιονομική δικαιολόγηση.