Μια μεταρρύθμιση σε εξέλιξη

Νικήτας Λιοναράκης, Ελευθεροτυπία, 02/11/2006

Μία από τις μεγαλύτερες πολιτικές μεταρρυθμίσεις που γνώρισε η χώρα βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και οκτώ μήνες!

Μία πρωτοφανής συμπαράταξη μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ) πέτυχε να δεσμεύσει τα ελληνικά κόμματα στην κατεύθυνση μεγάλων ανατροπών. Το νέο Σύνταγμα θα αναβαθμίσει τον ρόλο της «κοινωνίας των πολιτών και των οργανώσεών της» και θα επιφυλάσσει έναν σημαντικό ρόλο στις ΜΚΟ!

Για όσους δεν αντιλαμβάνονται τις λεπτές νομικές έννοιες, η συνταγματική αυτή αναβάθμιση θα επανακαθορίσει τόσο τον τρόπο που διεξάγεται η πολιτική όσο και τη μορφή που ασκείται η διακυβέρνηση στη χώρα μας.

Στις 9 Φεβρουαρίου 2006 ξεκίνησαν περίπου 50 ΜΚΟ. Ελάχιστοι, ώς τότε, είχαν θέσει θέμα σχετικής συνταγματικής αναφοράς (Ν. Μουζέλης, Περ. Βασιλόπουλος, Γ. Παπαδημητρίου, Γ. Σωτηρέλης κ.ά.). Από την άλλη η «συνεργασία» δεν ήταν το δυνατό χαρτί αυτών των οργανώσεων... Παρελθόν συνεργασίας δεν υπήρχε. Η κάθε μία εργάζεται στον χώρο της, χωρίς να έχει την ανάγκη να συνεργαστεί με τις υπόλοιπες. Προηγούμενες δε απόπειρες απέτυχαν και οι ελάχιστες που επιβίωσαν μόλις περιλάμβαναν 20-30 οργανώσεις!

Ο αρχικός στόχος της καμπάνιας ήταν οι 100 οργανώσεις! «Είναι αρκετές», έγραψε ο συγγραφέας Ν. Δήμου. Μετά ο στόχος έγινε σχεδόν ουτοπικός. Να συσπειρωθούν 500! «Μόνο εξαιτίας πασχαλινού θαύματος θα προκύψει τέτοια συσπείρωση», έλεγε ο γνώστης του χώρου, διευθυντής της Greenpeace Ν. Χαραλαμπίδης. Συγκεντρώθηκαν 700! Το απίστευτο ρεκόρ!

Το ακόμα πιο «απίστευτο» προκύπτει από την ποιοτική ανάλυση. Εχουν στρατευτεί: 1. Ολες, σχεδόν, οι μεγάλες ΜΚΟ (αυτές που έχουν 20-30.000 μέλη η κάθε μία). 2. Πολλοί παραδοσιακοί σύλλογοι. Αυτοί που μέχρι χθες ξεχώριζαν το στίγμα τους από τις ΜΚΟ επιμένοντας ότι είναι «κάτι άλλο». Πολιτιστικοί, εξωραϊστικοί, αθλητικοί, γονέων, αιμοδοτών κ.λπ. 3. Η διασπορά είναι εντυπωσιακή. 300 από τις 700 οργανώσεις βρίσκονται εκτός Αθηνών. 4. Οι τριτοβάθμιες συνομοσπονδίες (των ατόμων με αναπηρίες, με χιλιάδες μέλη και πάνω από 500 οργανώσεις). 5. Ολα τα ελληνικά δίκτυα (η Ομοσπονδία των Εθελοντικών ΜΚΟ, το ΠΑΝΔΟΙΚΟ, το Δίκτυο Κρήτης). 6. Οι οργανώσεις της κοινωνικής οικονομίας (τα αυτοδιοικούμενα Ταμεία Υγείας των μεγάλων τραπεζών με χιλιάδες μέλη και η Ομοσπονδία τους). 7. Οι Ελληνες εκλεγμένοι στα εκτελεστικά όργανα όλων των ευρωπαϊκών Δικτύων και Ομπρελών (ΑΜΕΑ, Περιβάλλοντος, Ανθρωπιστικών, Ευρωμεσογειακών, Γυναικών). Αυτοί, δηλαδή, που διαβουλεύονται απ ευθείας με τις Διευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 8. Οι αθλητικές ομοσπονδίες (που είναι ΜΚΟ, το διαπιστώσαμε στην πρόσφατη κρίση Ορφανίδη - ΕΠΟ, αλλά δεν το ξέρουν). Η Ομοσπονδία Ιππασίας (Ισίδωρος Κούβελος) είναι η πρώτη που το κατάλαβε και εντάχθηκε στην Καμπάνια. 9. Οικονομικού ενδιαφέροντος. Συμβούλιο Ελληνοτουρκικής Επιχειρηματικής Συνεργασίας (πρωτοστατεί στη βελτίωση των διμερών σχέσεων), Ελληνική Επιτροπή Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου (υπογράφει κοινές αποφάσεις με τον ΟΗΕ).

Φυσικά κλειδί για την επιτυχία ήταν η αποδοχή του αιτήματος από τα κόμματα. ΠΑΣΟΚ, Ν.Δ. και Συνασπισμός αποδέχθηκαν το αίτημα.

- Πρώτος μίλησε ο Γ. Παπανδρέου. Στις προτάσεις του για την αναθεώρηση περιέλαβε νέο, προωθημένο ρόλο για τις ΜΚΟ. Πριν καν του ζητηθεί! Στις 5/10 δε, πήγε πολύ πιο πέρα. Τις προσκάλεσε, σε ειδική ημερίδα, για «να διαμορφώσουν μαζί το νέο κυβερνητικό πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ, εμφανώς αναθεωρημένο εν όψει της συνταγματικής αναβάθμισης των ΜΚΟ».

-Ακολούθησε ο πρωθυπουργός. Είχαν προηγηθεί πολλά στελέχη της Ν.Δ. που, στα πλαίσια διαφόρων ΜΚΟ, συντάχθηκαν με την Καμπάνια. Ο Κ. Καραμανλής αποδέχθηκε το αίτημα και συμπεριέλαβε σχετική αναφορά στις θέσεις για την αναθεώρηση. Αυτό είναι θετικό. Οι ΜΚΟ, όμως, έχουν μια απαίτηση. Ζητούν η αναφορά της Ν.Δ. στο Σύνταγμα να γίνει πιο ισχυρή. Και να μην περιοριστεί σε γενικές αναφορές «περί εθελοντισμού». Η πρόσφατη δήλωση του σύμβουλου του, καθηγητή Αντ. Μακρυδημήτρη, για «ισχυρή» αναφορά στο Σύνταγμα και δη στο άρθρο 29, ικανοποιεί την Καμπάνια. Μένει να εκφραστεί και επισήμως στη Βουλή.

-Ο Συνασπισμός εξέπληξε ευχάριστα. Η αιτία; Η σαφήνεια των προθέσεων και η καθολική συμφωνία όλων των τάσεων! Ν. Χουντής, Μιχ. Σαμπατακάκης, Δ. Χατζησωκράτης, Μιχ. Παπαγιαννάκης και, φυσικά, ο πρόεδρος Αλ. Αλαβάνος, που έδωσε τις σχετικές κατευθύνσεις.

-Με το ΚΚΕ δεν πραγματοποιήθηκε επαφή. Αν και η Καμπάνια την επιδίωξε. Αιτία, ότι «το ΚΚΕ δεν θα κάνει προτάσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση».

Το ότι εκκολάπτεται μία «μεγάλη πολιτική μεταρρύθμιση», είναι βέβαιο. Γιατί, όμως, και «μεγάλη πολιτική πρωτοβουλία», ρωτούν οι δυσκολόπιστοι; Για πρώτη φορά στην ελληνική ιστορία μια θεσμική συνταγματική αλλαγή θα έχει επιβληθεί από τα κάτω! Για πρώτη φορά συναντήθηκαν στην Καμπάνια τόσο διαφορετικά μη κρατικά υποκείμενα που μέχρι πριν από τρεις μήνες αδυνατούσαν να βρουν έστω και ένα κοινό σημείο! Για πρώτη φορά σχηματίστηκε ένας αυτόνομος πολιτικός πόλος, όχι υπέρ κάποιου κόμματος ή μιας ιδεολογίας, αλλά υπέρ της κοινωνίας των Πολιτών που βρίσκεται πέρα από τα κόμματα και το κράτος!

*Συντονιστής της καμπάνιας

Πρόσφατα κείμενα

Ημερολόγιο κειμένων

Θέματα επικαιρότητας

Αρθρογράφοι