Μνημόνιο ελάφρυνσης χρέους
Π.Κ. Ιωακειμίδης, Τα Νέα, Δημοσιευμένο: 2016-11-25
Ενώ η κυβέρνηση έχει ήδη δεσμευθεί και συμφωνήσει για ένα νέο, τέταρτο μνημόνιο, εμφανίζεται κατηγορηματικά να το αρνείται. Εάν βεβαίως με τη λέξη μνημόνιο εννοούμε ένα κείμενο στο οποίο αποτυπώνονται όροι, δεσμεύσεις, προϋποθέσεις, υποχρεώσεις που θα πρέπει να εκπληρώσει η χώρα προκειμένου να εξασφαλίσει κάποιες άλλες ευεργετικές ρυθμίσεις. Παραπλάνηση ή ευσεβής πόθος; Και έχει δεσμευθεί με μια κάπως κρυπτογραφική φράση/αναφορά στην απόφαση του Γιούρογκρουπ της 25ης Μαΐου 2016 για την ελάφρυνση του χρέους.
Στην απόφαση αυτή ρητά αναφέρεται ότι οι ρυθμίσεις για την ελάφρυνση του χρέους μετά το 2018 «θα υπόκεινται στην προκαθορισμένη αιρεσιμότητα (predefined conditionality) του προγράμματος του ΕΜΣ-ESM» «Προκαθορισμένη αιρεσιμότητα» σημαίνει μνημόνιο και μάλιστα μακροχρόνιας διάρκειας. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ΕΜΣ-ESM). Εδώ θα έχουμε δηλαδή «μνημόνιο ελάφρυνσης χρέους». Αλλά νέο, τέταρτο ή ενδεχομένως πέμπτο ( εξαρτάται πως θα εμφανισθούν και αριθμισθούν) μνημόνιο μπορεί να υπάρξει ανεξάρτητα απ’ αυτό του χρέους λόγω των γενικότερων χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας. Κυβερνητικοί παράγοντες τονίζουν βεβαίως ότι θέμα νέου μνημονίου δεν τίθεται καθώς η χώρα θα έχει καταφέρει (μετά τις αξιολογήσεις, μεταρρυθμίσεις, κ.λπ) . «να βγει στις αγορές» και επομένως θα μπορέσει να χρηματοδοτήσει τις οποιεσδήποτε ανάγκες της μετά το 2018.
Αυτό είναι το καλό σενάριο αν και πολλοί, μεταξύ άλλων και το γνωστό και σοβαρό κέντρο μελετών των Βρυξελλών Bruegel,δεν το πιστεύουν. . Από την άλλη μεριά, υπάρχει και η άποψη ότι νέο χρηματοδοτικό μνημόνιο( μνημόνιο που θα συνοδεύεται με χρηματοδότηση) δεν μπορεί να υπάρξει ανεξάρτητα από τις ανάγκες της Ελλάδας γιατί πάρα πολύ απλά ούτε Ευρώπη ούτε περισσότερο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) θα ήσαν πρόθυμοι να το χορηγήσουν. Να χορηγήσουν δηλαδή νέα χρηματοδότηση στην Ελλάδα είτε από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ΕΜΣ ) είτε από οποιαδήποτε άλλη πηγή. Οι πολιτικές συνθήκες στην Ευρώπη δεν το επιτρέπουν. Και οι πολιτικές συνθήκες εκτιμάται ότι θα γίνουν μάλλον δυσμενέστερες για την Ελλάδα μετά τις επικείμενες εκλογές, μέσα στο 2017, σε Ολλανδία, Γαλλία και Γερμανία και την ενίσχυση των εθνολαικίστικων δυνάμεων.
Επομένως εάν τα πράγματα εξελιχθούν αρνητικά και τεθεί θέμα πρόσθετης χρηματοδοτικής ενίσχυσης της χώρας μετά το 2018, τότε ένα σενάριο που έχει αρχίσει ήδη να συζητιέται και πάλι υπογείως στην Ευρώπη είναι το Grexit, η έξοδος δηλαδή της Ελλάδας από την ευρωζώνη. Δεν είναι το επιθυμητό σενάριο, ιδιαίτερα με το Brexit (έξοδος Ην. Βασιλείου από την Ένωση) να πλανάται στον ορίζοντα, αλλά ίσως για ορισμένους ( π.χ. Σουμπλε) να είναι το τελικά αναπόφευκτο. ΄Οθεν και η ανάγκη να υλοποιηθεί με όλες τις μεταρρυθμίσεις το τρέχον μνημόνιο, η Ελλάδα να μπει στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης και να καταφέρει να βγει στις αγορές ώστε να αποφευχθούν τα χειρότερα.
Στην απόφαση αυτή ρητά αναφέρεται ότι οι ρυθμίσεις για την ελάφρυνση του χρέους μετά το 2018 «θα υπόκεινται στην προκαθορισμένη αιρεσιμότητα (predefined conditionality) του προγράμματος του ΕΜΣ-ESM» «Προκαθορισμένη αιρεσιμότητα» σημαίνει μνημόνιο και μάλιστα μακροχρόνιας διάρκειας. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ΕΜΣ-ESM). Εδώ θα έχουμε δηλαδή «μνημόνιο ελάφρυνσης χρέους». Αλλά νέο, τέταρτο ή ενδεχομένως πέμπτο ( εξαρτάται πως θα εμφανισθούν και αριθμισθούν) μνημόνιο μπορεί να υπάρξει ανεξάρτητα απ’ αυτό του χρέους λόγω των γενικότερων χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας. Κυβερνητικοί παράγοντες τονίζουν βεβαίως ότι θέμα νέου μνημονίου δεν τίθεται καθώς η χώρα θα έχει καταφέρει (μετά τις αξιολογήσεις, μεταρρυθμίσεις, κ.λπ) . «να βγει στις αγορές» και επομένως θα μπορέσει να χρηματοδοτήσει τις οποιεσδήποτε ανάγκες της μετά το 2018.
Αυτό είναι το καλό σενάριο αν και πολλοί, μεταξύ άλλων και το γνωστό και σοβαρό κέντρο μελετών των Βρυξελλών Bruegel,δεν το πιστεύουν. . Από την άλλη μεριά, υπάρχει και η άποψη ότι νέο χρηματοδοτικό μνημόνιο( μνημόνιο που θα συνοδεύεται με χρηματοδότηση) δεν μπορεί να υπάρξει ανεξάρτητα από τις ανάγκες της Ελλάδας γιατί πάρα πολύ απλά ούτε Ευρώπη ούτε περισσότερο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) θα ήσαν πρόθυμοι να το χορηγήσουν. Να χορηγήσουν δηλαδή νέα χρηματοδότηση στην Ελλάδα είτε από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ΕΜΣ ) είτε από οποιαδήποτε άλλη πηγή. Οι πολιτικές συνθήκες στην Ευρώπη δεν το επιτρέπουν. Και οι πολιτικές συνθήκες εκτιμάται ότι θα γίνουν μάλλον δυσμενέστερες για την Ελλάδα μετά τις επικείμενες εκλογές, μέσα στο 2017, σε Ολλανδία, Γαλλία και Γερμανία και την ενίσχυση των εθνολαικίστικων δυνάμεων.
Επομένως εάν τα πράγματα εξελιχθούν αρνητικά και τεθεί θέμα πρόσθετης χρηματοδοτικής ενίσχυσης της χώρας μετά το 2018, τότε ένα σενάριο που έχει αρχίσει ήδη να συζητιέται και πάλι υπογείως στην Ευρώπη είναι το Grexit, η έξοδος δηλαδή της Ελλάδας από την ευρωζώνη. Δεν είναι το επιθυμητό σενάριο, ιδιαίτερα με το Brexit (έξοδος Ην. Βασιλείου από την Ένωση) να πλανάται στον ορίζοντα, αλλά ίσως για ορισμένους ( π.χ. Σουμπλε) να είναι το τελικά αναπόφευκτο. ΄Οθεν και η ανάγκη να υλοποιηθεί με όλες τις μεταρρυθμίσεις το τρέχον μνημόνιο, η Ελλάδα να μπει στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης και να καταφέρει να βγει στις αγορές ώστε να αποφευχθούν τα χειρότερα.
